Od razu po rozpocz\u0119ciu budowy zacz\u0119to \u015bci\u0105ga\u0107 z ca\u0142ej Polski m\u0142odzie\u017c i robotnik\u00f3w do pracy w hucie<\/strong>. M\u0142odych junak\u00f3w lokowano najpierw w prowizorycznych barakach i hotelach robotniczych powsta\u0142ych na czas budowy (w kt\u00f3rych panowa\u0142y dramatyczne warunki), a nast\u0119pnie na nowo powstaj\u0105cych osiedlach, nad kt\u00f3rymi prace ruszy\u0142y ju\u017c w 1949 roku.<\/p>\n\n\n\n Dlaczego jednak powsta\u0142a pod Krakowem<\/strong>, skoro pierwotnie plany zak\u0142ada\u0142y jej budow\u0119 na \u015al\u0105sku? Powody by\u0142y trzy: ekonomiczny (dost\u0119p do wody), praktyczny (dost\u0119p do naukowc\u00f3w z AGH) i polityczny. Politycznym by\u0142a niech\u0119\u0107 krakowskich \u015brodowisk studenckich i intelektualnych wobec w\u0142adz komunistycznych – robotnicze miasto mia\u0142o sytuacj\u0119 zr\u00f3wnowa\u017cy\u0107. W 1951 przy\u0142\u0105czono je do Krakowa.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Pierwsze budynki (obecnie osiedla Wandy, Willowe i Na Skarpie) powsta\u0142y w duchu przedwojennego modernizmu<\/strong>, projektowano je bowiem przed planem Ptaszyckiego<\/strong>, g\u0142\u00f3wnego architekta Nowej Huty i przed wytyczeniem przez niego ostatecznego planu miasta.<\/p>\n\n\n\n Architektura powstaj\u0105cego miasta by\u0142a wyj\u0105tkowa z kilku powod\u00f3w. Socrealistyczne plany urbanistyczne<\/strong> zak\u0142ada\u0142y, \u017ce dzielnica ma by\u0107 pe\u0142na s\u0142o\u0144ca, zieleni, przestronnych alejek i podw\u00f3rek. Na ten modernistyczny w duchu plan socrealistycznego miasta na\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 inspiracje barokiem i renesansem<\/strong>, widoczne zw\u0142aszcza na Placu Centralnym. Szerokie aleje, monumentalne bry\u0142y i socrealistyczne gmachy do dzisiaj tworz\u0105 \u017cyw\u0105 histori\u0119 dzielnicy. Nowa Huta, w za\u0142o\u017ceniu jej architekt\u00f3w, mia\u0142a by\u0107 miastem idealnym<\/strong>, utopijnym konceptem miasta marze\u0144 i nadziej\u0105 na lepsze jutro. Zabudowania powstawa\u0142y w taki spos\u00f3b, \u017ceby zapewni\u0107 dobr\u0105 cyrkulacj\u0119 powietrza i zniwelowa\u0107 smog, dlatego podczas planowania brano pod uwag\u0119 r\u00f3\u017c\u0119 wiatr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n In\u017cyniera Ptaszyckiego, g\u0142\u00f3wnego architekta i projektanta NH, inspirowa\u0142a renesansowa idea miasta-ogrodu<\/strong> i projekty Le Corbusiera<\/strong>, a tak\u017ce architektura czas\u00f3w wielkiego kryzysu lat 20.-30. w Nowym Jorku (gdzie po wielkim kryzysie w latach 20. zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 jednostki s\u0105siedzkie w budownictwie socjalnym). Modernistyczne konstrukcje blok\u00f3w<\/strong> na wspomnianych osiedlach bardziej przypominaj\u0105 dzi\u015b dawne willowe osiedla, a nie komunistyczne bloki, kt\u00f3re znamy z lat 70.-80. i kt\u00f3re najbardziej kojarz\u0105 nam si\u0119 dzi\u015b z komun\u0105.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Uk\u0142ad ulic jest odwo\u0142aniem do renesansowego miasta-ogrodu. Centrum stanowi Plac<\/strong>, od kt\u00f3rego odchodz\u0105 g\u0142\u00f3wne ulice – 5 szerokich arterii. Jedna (Aleja R\u00f3\u017c z pomnikiem Lenina) by\u0142a reprezentacyjna, inna (Al. Solidarno\u015bci, dawniej Lenina) prowadzi\u0142a do huty. Dzielnice podzielono na kwarta\u0142y. Zadbano,\u00a0by ka\u017cdy kwarta\u0142 by\u0142 jak najbardziej samowystarczalny<\/strong>. Niemal ka\u017cde osiedle mia\u0142o wszystkie udogodnienia niezb\u0119dne do codziennego \u017cycia: przedszkola, szko\u0142y, apteki, piekarni\u0119 czy poczt\u0119. Dzi\u015b nazwy ulic funkcjonuj\u0105 g\u0142\u00f3wnie w oficjalnych sytuacjach, a ka\u017cdy kwarta\u0142 nazywa si\u0119 osiedlem.<\/p>\n\n\n\n Uk\u0142ad miasta by\u0142 zatem projektowany w duchu modernistycznym, ale architektonicznie by\u0142o to po\u0142\u0105czenie modernizmu i inspiracji barokowo-renesansowych. Oficjalnie socrealizm sko\u0144czy\u0142 si\u0119 w 1956 po \u015bmierci Stalina wraz z odwil\u017c\u0105, ale ju\u017c wcze\u015bniej mo\u017cna by\u0142o zauwa\u017cy\u0107 wyj\u0105tki od socrealizmu, takie jak bloki francuski i szwedzki (o kt\u00f3rych przecztacie tutaj<\/a>).<\/p>\n\n\n\n \u201eArchitektom uda\u0142o si\u0119 stworzy\u0107 uk\u0142ad urbanistyczny sp\u00f3jny z idea\u0142ami modernistycznymi (gdzie modernizm spotyka\u0142 si\u0119 z za\u0142o\u017ceniami realizmu socjalistycznego). W mie\u015bcie mia\u0142 by\u0107 ratusz, wielki teatr oraz monumentalne gmachy domu kultury, domu partii i zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych. Zaplanowano te\u017c centralny zalew o powierzchni 80 hektar\u00f3w z amfiteatrem, torami regatowymi, stadionem i parkiem. Ka\u017cde osiedle mia\u0142o posiada\u0107 w\u0142asny o\u015brodek kultury, dom towarowy, szko\u0142\u0119, kino, bibliotek\u0119, teatr oraz lokale klubowe. Na klatkach w blokach przewidywano telefony do dyspozycji mieszka\u0144c\u00f3w. By\u0142 to wi\u0119c projekt nawi\u0105zuj\u0105cy do koncepcji jednostek s\u0105siedzkich \u2013 samowystarczalno\u015bci osiedli mieszkaniowych. W planach by\u0142o r\u00f3wnie\u017c utworzenie infrastruktury rozrywkowej.\u201d<\/p>Anna Grochowska, Kultura w nowym mie\u015bcie. O rozwoju \u017cycia \u00adkulturalnego w Nowej Hucie w latach 1949\u20131956<\/a><\/cite><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n Tak w\u0142a\u015bnie, wed\u0142ug architekt\u00f3w Polski Ludowej, mia\u0142o wygl\u0105da\u0107 idealne miasto.<\/p>\n\n\n\n Zanim jednak te jasne, przestrzenne aleje i monumentalne gmachy sta\u0142y si\u0119 wizyt\u00f3wk\u0105 dzielnicy, by\u0142y ni\u0105 brud, robactwo, g\u0142\u00f3d, kradzie\u017ce i nastoletnia prostytucja.<\/strong> Robotnicy mieszkali w fatalnych warunkach<\/strong>. Mimo to w komunistycznych mediach pa\u0144stwowych Now\u0105 Hut\u0119 przedstawiano w bardzo pozytywnym \u015bwietle. Nabra\u0142 si\u0119 na to tak\u017ce m\u0142ody Ryszard Kapu\u015bci\u0144ski<\/strong>, kt\u00f3ry w 1950 r. napisa\u0142 Poemat o Nowej Hucie, <\/em>opublikowany na \u0142amach tygodnika\u00a0Nowa Kultura<\/em>. 5 lat p\u00f3\u017aniej Adam Wa\u017cyk<\/strong> w \u201ePoemacie dla doros\u0142ych\u201d skrytykowa\u0142 (mimo \u017ce krytycznym to wci\u0105\u017c socrealistycznym poemacie) demoralizacj\u0119 robotnik\u00f3w i tym samym fa\u0142sz propagandy socjalistycznej. W odpowiedzi na to Kapu\u015bci\u0144ski ponownie wybra\u0142 si\u0119 do Nowej Huty<\/strong> (pierwotnie by odeprze\u0107 zarzuty Wa\u017cyka), jednak tym razem powstaje krytyczny reporta\u017c w \u201eSztandarze M\u0142odych\u201d, doprowadzaj\u0105cy ostatecznie do zmiany kierownictwa kombinatu. Kapu\u015bci\u0144ski po publikacji najpierw ukrywa\u0142 si\u0119 przez chwil\u0119 w Nowej Hucie (najpewniej w mieszkaniu jednego z junak\u00f3w, kt\u00f3rych pozna\u0142 podczas pisania reporta\u017cu), po czym zosta\u0142 wyrzucony ze \u201eSztandaru\u201d i zaproponowano mu prac\u0119 korenspondenta zagranicznego, poniewa\u017c na tyle spostrzegawczy i bystry dziennikarz w kraju stanowi\u0142 spore zagro\u017cenie dla w\u0142adzy.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Tekst „To te\u017c jest prawda o Nowej Hucie” znajdziecie tutaj.<\/a><\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n Gdyby nie zachwyt m\u0142odego reportera nad Now\u0105 Hut\u0105, a nast\u0119pnie jej krytyka, by\u0107 mo\u017ce nie by\u0142oby dzisiaj reporta\u017cy Kapusci\u0144skiego w takiej formie, jak\u0105 znamy?<\/p>\n\n\n\n Po tych tekstach i patologii rozwijaj\u0105cej si\u0119 na robotniczych osiedlach, Nowa Huta przez lata kojarzy\u0142a si\u0119 z przest\u0119pczo\u015bci\u0105 i elementem kryminalnym, z bied\u0105, chaosem, pija\u0144stwem, prostytucj\u0105 i nielegalnymi bimbrowniami organizowanymi podczas budowy.<\/p>\n\n\n\n Nowa Huta to dzisiaj ju\u017c nie tylko PRL, socrealizm i kombinat. Kiedy\u015b pomijana przez turyst\u00f3w, a przez krakus\u00f3w uznawana za niebezpieczn\u0105, dzisiaj rozwija si\u0119 na nowo<\/strong>.\u00a0Powstaj\u0105 miejscowe inicjatywy kulturalne i spo\u0142eczne organizowane przez o\u015brodki kultury, muzea<\/strong> i mniejsze kolektywy. Odbywaj\u0105 si\u0119 wa\u017cne wystawy<\/strong> (np. World Press Photo w Nowohuckim Centrum Kultury<\/strong>), a lokalne domy kultury, np. O\u015brodek Kultury im. Norwida, organizuj\u0105 warsztaty<\/strong> i tematyczne spacery<\/strong> po Nowej Hucie (kt\u00f3r\u0105 mo\u017cemy zwiedza\u0107 z lokalnymi aktywistami).<\/p>\n\n\n\n Mapa dzisiejszej Nowej Huty to te\u017c od\u015bwie\u017canie dawnych miejsc kultury z pomoc\u0105 nowych repertuar\u00f3w. Dzia\u0142aj\u0105 tu Teatr Ludowy i \u0141a\u017ania Nowa<\/strong>. Warto tak\u017ce sprawdza\u0107, co dzieje si\u0119 w Muzeum Nowej Huty<\/strong> i w ksi\u0119garni Nowej<\/strong>, w kt\u00f3rej cz\u0119sto odbywaj\u0105 si\u0119 spotkania autorskie. W miejscu relikt\u00f3w przesz\u0142o\u015bci powstaj\u0105 nowe autorskie projekty<\/strong>, takie jak restauracja Skarbnica Smaku<\/strong> (dawna ksi\u0119garnia Skarbnica). Powstaj\u0105 te\u017c nowe kawiarnie<\/strong> i food trucki,<\/strong> jak te na dziedzi\u0144cu centrum administracyjnego i pod NCK.<\/p>\n\n\n\n Osiedla i bloki zbudowane dla pracownik\u00f3w \u00f3wczesnej Huty im. Lenina dzisiaj s\u0105 te\u017c nie lada gratk\u0105 na rynku nieruchomo\u015bci. Ziele\u0144, przestrze\u0144 i blisko\u015b\u0107 szk\u00f3\u0142 oraz przedszkoli dzia\u0142aj\u0105 jak magnes: coraz wi\u0119cej mieszka\u0144c\u00f3w pragn\u0105cych spokoju i blisko\u015bci centrum Krakowa wybiera Now\u0105 Hut\u0119.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Pierwotnie mia\u0142 stan\u0105\u0107 tutaj pi\u0119kny teatr, ale nigdy nie powsta\u0142. Zamiast tego mamy centralny punkt dzielnicy i wa\u017cny miejski w\u0119ze\u0142 komunikacyjny.\u00a0<\/p>\n\n\n\n W planowaniu i budowie placu architekci ch\u0119tnie czerpali z minionych epok i wykorzystywali barokowe i renesansowe elementy. I tak budynki przy Centralnym maj\u0105 piano nobile i balkony francuskie, a niekt\u00f3re mieszkania s\u0105 wyposa\u017cone w renesansowe loggie zamiast balkon\u00f3w. Inne charakterystyczne elementy Placu Centralnego to attyki, gzymsy, kolumny i p\u00f3\u0142kolumny na balkonach oraz arkady na parterach blok\u00f3w skrywaj\u0105ce witryny sklep\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Przy placu centralnym powsta\u0142 te\u017c Klub Mi\u0119dzynarodowej Prasy i Ksi\u0105\u017cki (KMPiK), w kt\u00f3rym organizowano spotkania z autorami i dyskusje, i na bazie kt\u00f3rego p\u00f3\u017aniej powsta\u0142 pierwszy Empik.<\/p>\n\n\n\n Dooko\u0142a placu s\u0105 4 osiedla: A, B, C i D, a z samego placu wychodz\u0105 symetrycznie 4 ulice. Wi\u0119cej informacji znajdziecie tutaj<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Jedyna nazwa w centrum, kt\u00f3ra nie zosta\u0142a zmieniona od powstania Nowej Huty. Harmonijna aleja tworzy o\u015b symetrii dzielnicy, a imponuj\u0105ca architektura ci\u0105gnie si\u0119 od Placu Centralnego a\u017c do ul. Bulwarowej. W 1973 na obsadzonej r\u00f3\u017cami alei postawiono pomnik Lenina, zbudowany, ku niezadowoleniu obywateli. z pieni\u0119dzy pochodz\u0105cych z obowi\u0105zkowych sk\u0142adek. Data jego powstania nie jest przypadkowa: rok wcze\u015bniej wizyt\u0119 w Nowej Hucie z\u0142o\u017cy\u0142 Fidel Castro, zatem w\u0142adze chcia\u0142y sko\u0144czy\u0107 budow\u0119 pomnika przed jego przyjazdem (nie uda\u0142o si\u0119). <\/p>\n\n\n\n Lenin sta\u0142 tu do 1989 roku, przeciwko czemu mieszka\u0144cy cz\u0119sto i bardzo oryginalnie protestowali, na przyk\u0142ad rozrzucaj\u0105c kocimi\u0119tk\u0119 pod pomnikiem, na kt\u00f3ry zlatywa\u0142y si\u0119 wszystkie okoliczne koty. By\u0142 te\u017c zamach bombowy na pomnik, ale uszkodzony zosta\u0142 tylko kawa\u0142ek buta Lenina (dlatego p\u00f3\u017aniej nazywano go W\u0142odkiem\u00a0Urwipi\u0119t\u0105). Po demonta\u017cu pomnik kupi\u0142 szwedzki milioner, obecnie jest w parku rozrywki High Chaparral Theme Park.<\/p>\n\n\n\n Dzi\u015b oddzia\u0142 Muzeum Krakowa, do 2019 roku znany jako Muzeum PRL-u. Muzeum mie\u015bci si\u0119 w budynku dawnego kina \u015awiatowid na Osiedlu Centrum E. Mo\u017cna tu pozna\u0107 histori\u0119 Nowej Huty i zobaczy\u0107 wystawy fotografii. Zwiedzaj\u0105cy mog\u0105 te\u017c odwiedzi\u0107 podziemne schrony pod dawnym kinem \u015awiatowid. Informacje o wystawach czasowych znajdziecie tutaj<\/a>.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Dawniej Kombinat Metalurgiczny Huta im. Lenina, potem Huta im. T. Sendzimira, dzi\u015b ArcelorMittal Poland. Zbudowany w latach 1950-1959 zak\u0142ad by\u0142 jednym z najwi\u0119kszych producent\u00f3w stali w Polsce. Zaplanowany jako ogromne przedsi\u0119wzi\u0119cie: kombinat mia\u0142 zatrudnia\u0107 ok. 40 tysi\u0119cy pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy zamieszkaj\u0105 w Nowej Hucie z rodzinami.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Socrealistyczne budynki Centrum Administracyjnego dawnej Huty im. Lenina znajduj\u0105 si\u0119 po obu stronach g\u0142\u00f3wnej bramy kombinatu, a ze wzgl\u0119du na cytaty i odwo\u0142ania architektoniczne (np. renesansowe bogate zdobienia, attyka i piano nobile) s\u0105 nazywane \u201ePa\u0142acem Do\u017c\u00f3w\u201d lub \u201eWatykanami\u201d. Bli\u017aniacze budynki zaprojektowali Janusz Ballenstedt oraz Marta i Janusz Ingardenowie (ten ostatni jest autorem projektu hotelu Forum). <\/p>\n\n\n\n Budynki \u201eS\u201d i \u201eZ\u201d zosta\u0142y po\u0142\u0105czone tunelem, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy\u0142 znajduj\u0105ce si\u0119 pod nimi schrony. Pod budynkiem \u201eS\u201d znalaz\u0142o si\u0119 centrum dowodzenia, gdzie \u015bwietnie zachowa\u0142 si\u0119 schron dla zarz\u0105du kombinatu, kt\u00f3ry mo\u017cna dzi\u015b odwiedzi\u0107. Na dziedzi\u0144cu budynku Z znajdziemy dzisiaj food trucki (biura w wi\u0119kszo\u015bci s\u0105 puste), a w budynku S jest policja i biura. <\/p>\n\n\n\n Dawna Cepelia, dzisiaj Cepelix. Od lat 50. mo\u017cna kupi\u0107 tu r\u0119kodzie\u0142o ludowe, zar\u00f3wno wyroby lokalnych artyst\u00f3w jak i pami\u0105tki z Nowej Huty zwi\u0105zane z jej tradycjami i histori\u0105. Warto odwiedzi\u0107 sklep tak\u017ce ze wzgl\u0119du na przepi\u0119kne, oryginalne wn\u0119trze. Customowe meble zaprojektowano specjalnie dla tego tylko sklepu, a ponadczasowe \u017cyrandole, drewniane lady i p\u00f3\u0142ki maj\u0105 ponad p\u00f3\u0142 wieku!<\/p>\n\n\n\n Instytucja bar\u00f3w mlecznych jest tu wci\u0105\u017c \u017cywa, a pachn\u0105ce olejem kapsu\u0142y czasu zamro\u017cone p\u00f3\u0142 wieku temu wci\u0105\u017c \u0142\u0105cz\u0105 ludzi ponad podzia\u0142ami. <\/p>\n\n\n\n Kotleciki, \u015bl\u0105skie, leniwe, ruskie, mielone – kulinarne doznania wyst\u0119puj\u0105 tu w scenerii nie\u015bmiertelnych cerat i sur\u00f3wek finezyjnie u\u0142o\u017conych na ma\u0142ych talerzykach za szyb\u0105. Lokalny koloryt dope\u0142nia co jaki\u015b czas krzyk pani z okienka: \u201eruskie raz!\u201d i lastryko na pod\u0142odze.<\/p>\n\n\n\n Pierwsza restauracja w Nowej Hucie – powsta\u0142a w 1956. Wtedy, jako kawiarnia, by\u0142a najelegantszym lokalem dzielnicy, gdzie drzwi otwiera\u0142 portier, a \u00f3wczesna nowohucka elita przychodzi\u0142a tu napi\u0107 si\u0119 bu\u0142garskiego wina. Dzisiaj, cho\u0107 lata \u015bwietno\u015bci dawno ma za sob\u0105, wci\u0105\u017c przyci\u0105ga turyst\u00f3w i jest uznawana za kultow\u0105. Warto si\u0119 tu wybra\u0107, by poczu\u0107 klimat dawnej Nowej Huty.<\/p>\n\n\n\n Now\u0105 Hut\u0119 z ka\u017cdej strony otacza ziele\u0144. S\u0105 tu Park Ratuszowy przy Alei R\u00f3\u017c, w kt\u00f3rym w lecie miejscowi staruszkowie graj\u0105 w szachy; s\u0105 \u0141\u0105ki Nowohuckie i starorzecze Wis\u0142y; w ko\u0144cu jest te\u017c Zalew Nowohucki, Lasek Mogilski i Lasek \u0141\u0119gowski. Blisko\u015b\u0107 przyrody i teren\u00f3w rekreacyjnych, kt\u00f3re s\u0105 wci\u0105\u017c przez miasto ulepszane i odnawiane, sprawia, \u017ce dzielnica staje si\u0119 coraz popularniejsza dla m\u0142odych ludzi. Parki i zalew w lecie s\u0105 pe\u0142ne piknik\u00f3w i spacerowicz\u00f3w co sprawia, \u017ce panuje tu troch\u0119 atmosfera ma\u0142ego miasta.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli interesuje was temat nowohuckiej przyrody tutaj znajdziecie bezp\u0142atn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 wydan\u0105 przez O\u015brodek Kultury im. Norwida: Nowa Huta od NATURY strony<\/a>. <\/p>\n\n\n\n Zielona enklawa na mapie dzielnicy. To sztuczne jezioro powsta\u0142o w 1957 roku, oddzielaj\u0105c kombinat od osiedli mieszkaniowych. Od tego czasu stanowi wa\u017cne miejsce wypoczynku nie tylko dla nowohucian, ale dla ca\u0142ego Krakowa. Jest tu si\u0142ownia, pla\u017ca, s\u0105 le\u017caki, place zabaw, rowerki wodne, boiska, a od lipca 2020 dzia\u0142a tu te\u017c t\u0119\u017cnia solankowa. Zalew i otaczaj\u0105cy go park to idealne miejsce do odpoczynku po ca\u0142ym dniu zwiedzania Nowej Huty.<\/p>\n\n\n\n Zaraz za zalewem znajduje si\u0119 wiejski dworek Jana Matejki.<\/p>\n\n\n\n Ksi\u0119garnia z kawiarni\u0105 dzia\u0142a tu od 2019. Zjecie tu pyszne ciasta, wypijecie kaw\u0119 lub gor\u0105c\u0105 czekolad\u0119 i roz\u0142o\u017cycie si\u0119 w wygodnym fotelu z dobr\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105. Znajdziecie tu te\u017c sporo literatury o Nowej Hucie, wyj\u0105tkowe albumy i ksi\u0105\u017cki dla dzieci. Kawiarnia jest bardzo estetyczna i przytulna.<\/p>\n\n\n\n Jeden z pi\u0119ciu krakowskich kopc\u00f3w. Powsta\u0142 ok. VII-VIII w., a jego nazwa wzi\u0119\u0142a si\u0119 od legendy, wed\u0142ug kt\u00f3rej Wanda, c\u00f3rka ksi\u0119cia Kraka, pope\u0142ni\u0142a samob\u00f3jstwo rzucaj\u0105c si\u0119 do Wis\u0142y na znak protestu przeciwko aran\u017cowanemu zam\u0105\u017cp\u00f3j\u015bciu. W miejscu odnalezienia jej cia\u0142a usypano kopiec. Inne legendy m\u00f3wi\u0105 o tym, \u017ce by\u0142 to nie s\u0142owia\u0144ski kurhan, a celtycki kalendarz. Dzi\u015b znajduje si\u0119 tam pomnik wed\u0142ug projektu Matejki.<\/p>\n\n\n\n Schrony przeciwlotnicze s\u0105 w Hucie wsz\u0119dzie: pod Zespo\u0142em Szk\u00f3\u0142 Mechanicznych, pod kinem \u015awiatowid, po\u0142\u0105czone pod budynkami S i Z Centrum Administracyjnego, a tak\u017ce pod osiedlami mieszkalnymi. Wszystkich jest ok. 250. Wok\u00f3\u0142 schron\u00f3w naros\u0142o wiele mit\u00f3w. Wiele os\u00f3b mylnie uwa\u017ca, \u017ce schrony tworz\u0105 po\u0142\u0105czon\u0105 siatk\u0119. Nie s\u0105 te\u017c przygotowane na ataki atomowe. W ramach obrony cywilnej utrzymywano je w dobrym stanie i z zapasami \u017cywno\u015bci, a w ka\u017cdym bloku by\u0142a jednostka odpowiedzialna za przeprowadzanie regularnych trening\u00f3w obrony cywilnej i pr\u00f3bnych ewakuacji.<\/p>\n\n\n\n Pod budynkiem S mie\u015bci si\u0119 Centrum Dowodzenia, kt\u00f3re zachowa\u0142o si\u0119 z niemal kompletnym wyposa\u017ceniem – mo\u017cna je zwiedza\u0107, tak jak wiele innych. Wi\u0119cej informacji znajdziecie na tej stronie<\/a>.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n Kiermasz<\/a> prowadzony przez Wsp\u00f3lnot\u0119 Bezdomnych Emaus, w kt\u00f3rym kupicie niezwyk\u0142e rzeczy. S\u0105 tu drewniane meble, stare kasety, radzieckie aparaty fotograficzne, stare telewizory, peerelowskie plakaty i miliony drobiazg\u00f3w. Nie ma tu nowych przedmiot\u00f3w, a wystawione na kiermaszu przywracaj\u0105 do \u017cycia podopieczni wsp\u00f3lnoty. W miszmaszu przedmiot\u00f3w mo\u017cna znale\u017a\u0107 prawdziwe pere\u0142ki, a relikty przesz\u0142o\u015bci po 5 minutach wprawi\u0105 was w nostalgiczny klimat.<\/p>\n\n\n\n Ten eksperyment spo\u0142eczny, kt\u00f3rym mia\u0142o by\u0107 stworzenie modelowego miasta socjalistycznego, poskutkowa\u0142 tym, \u017ce dzi\u015b zaledwie kilka kilometr\u00f3w od ciasnej zabudowy starego Krakowa mamy niezwyk\u0142\u0105 zielon\u0105 dzielnic\u0119, ze \u015bwietnie zaprojektowan\u0105 i ukszta\u0142towan\u0105 i przestrzeni\u0105 publiczn\u0105 – zar\u00f3wno urbanistycznie jak i kulturalnie. Budowanie Nowej Huty by\u0142o te\u017c niejako budowaniem nowej socjalistycznej to\u017csamo\u015bci.<\/strong>\u00a0<\/p>\n\n\n\n Brytyjski dziennik The Guardian umie\u015bci\u0142 Now\u0105 Hut\u0119 na 1. miejscu listy 10 najlepszych dzielnic do \u017cycia w Europie<\/a>. <\/p>\n\n\n\n Na to\u017csamo\u015b\u0107 Nowej Huty sk\u0142ada si\u0119 jednak wiele r\u00f3\u017cnych warstw.<\/strong> Socjalistyczne miasto jest tylko jedn\u0105 z nich. To te\u017c jej niezwyk\u0142a historia, kopce, dworki, kombinat i socrealizm. Robotnicze korzenie licz\u0105 sie tutaj coraz mniej, ust\u0119puj\u0105c miejsca \u015bwiadomym mieszka\u0144com, kt\u00f3rych ziele\u0144, blisko\u015b\u0107 szk\u00f3\u0142 i dobra infrastruktura przyci\u0105gaj\u0105 tutaj z rodzinami.<\/p>\n\n\n\n Tutaj<\/a> znajdziecie literacki przewodnik po dzielnicy, a tutaj<\/a> fotograficzny zapis powstaj\u0105cego miasta. Polecam wam te\u017c zbi\u00f3r reporta\u017cy Nowohucka telenowela – to historie mieszka\u0144c\u00f3w Nowej Huty, stanowi\u0105ce punkt wyj\u015bcia do wi\u0119kszej opowie\u015bci o relacji cz\u0142owiek-miejsce. Tutaj<\/a> z kolei znajdziecie zdj\u0119cia Nowej Huty dawniej i dzi\u015b.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Idealne miasto lepszego jutra W 1949 r. decyzj\u0105 w\u0142adz komunistycznych na polach podkrakowskich wsi Mogi\u0142a i Plesz\u00f3w rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 budowa wielkiego kombinatu metalurgicznego i robotniczych osiedli przeznaczonych dla jego pracownik\u00f3w. Budowa kombinatu i Nowej Huty by\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 planu sze\u015bcioletniego – planu rozwoju gospodarczego, kt\u00f3ry mia\u0142 wykszta\u0142ci\u0107 siln\u0105 klas\u0119 robotnicz\u0105 i polityczn\u0105 Polski Ludowej. Planu, kt\u00f3ry […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":5358,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[43,1,45],"tags":[118,89,55,117,14,56,94,21],"yoast_head":"\nJak mia\u0142o wygl\u0105da\u0107 idealne miasto…<\/h2>\n\n\n\n
…a jak naprawd\u0119 wygl\u0105da\u0142o?<\/h2>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/lata-50.-XX-w.-fot.-Wiktor-Pendal-z\u0301ro\u0301dlo-idealcity-1024x685.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/lata-60.-XX-w.-fot.-Henryk-Makarewicz-z\u0301ro\u0301dlo-idealcity-1024x675.jpg\")
Renesans komuny<\/h2>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/centralny2-1-1024x667.jpg\")
<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\nCO ZOBACZY\u0106 W NOWEJ HUCIE?<\/h2>\n\n\n\n
PLAC CENTRALNY<\/span><\/h3>\n\n\n\n
ALEJA R\u00d3\u017b<\/span><\/h3>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/MG_1610-1-1024x683.jpg\")
<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\nMUZEUM NOWEJ HUTY <\/span><\/strong><\/h3>\n\n\n\n
KOMBINAT<\/span><\/h3>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/kombinat1-1024x683.jpg\")
<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\nCEPELIA<\/span><\/h3>\n\n\n\n
BARY MLECZNE<\/span><\/h3>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/mleczakk.jpg\")
<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\nRESTAURACJA STYLOWA<\/span><\/h3>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/stylowa-666x1024.jpg\")
<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\nPARKI<\/span><\/h3>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/MG_1586-1-683x1024.jpg\")
<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\nZALEW NOWOHUCKI<\/span><\/h3>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/MG_1615-1024x683.jpg\")
<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/DJI_0257-1-1024x625.jpg\")
<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\nKSI\u0118GARNIO-KAWIARNIA NOWA<\/span><\/h3>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/MG_1598-1-1024x655.jpg\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/MG_1589-1-1024x683.jpg\")
<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\nKOPIEC WANDY<\/span><\/h3>\n\n\n\n
BUNKRY<\/span><\/h3>\n\n\n\n
KIERMASZ EMAUS<\/span><\/h3>\n\n\n\n
<\/ul><\/figure>\n\n\n\n
Inne ciekawe miejsca w okolicy:<\/h2>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/MG_1612-1024x683.jpg\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/MG_1602-1024x683.jpg\")
<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\nNajlepsza dzielnica na \u015bwiecie<\/h2>\n\n\n\n