{"id":3930,"date":"2020-03-08T11:55:36","date_gmt":"2020-03-08T10:55:36","guid":{"rendered":"https:\/\/justynalorenc.com\/?p=3930"},"modified":"2023-06-22T19:23:51","modified_gmt":"2023-06-22T17:23:51","slug":"5-feministycznych-ksiazek-ktore-powinna-przeczytac-kazda-dziewczyna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/justynalorenc.com\/en\/5-feministycznych-ksiazek-ktore-powinna-przeczytac-kazda-dziewczyna\/","title":{"rendered":"5 Feminist Books Every Girl Should Read*"},"content":{"rendered":"
R\u00f3wne prawa<\/h5>\n\n\n\n

To, \u017ce od 1921 roku w Polsce mamy takie same prawa cywilne, jak m\u0119\u017cczy\u017ani, by\u0142o efektem ogromnej, wieloletniej pracy, kt\u00f3r\u0105 wykona\u0142y nasze prababki. Rzeczywisto\u015b\u0107 pierwszych pos\u0142anek nie by\u0142a jednak tak kolorowa. Opr\u00f3cz utrudnionego dos\u0119pu do publicznych stanowisk, musia\u0142y na co dzie\u0144 mierzy\u0107 si\u0119 z drwinami, wysok\u0105 tolerancj\u0105 na przest\u0119pczo\u015b\u0107 wobec kobiet i s\u0142abszym dost\u0119pem do edukacji. Maria Moczyd\u0142owska, Zofia Moraczewska, Zofia Sokolnicka, czy Gabriela Balicka codziennie walczyly o to, co dzisiaj dla nas jest oczywiste (cho\u0107 pewnie kobiety manifestuj\u0105ce pod has\u0142em #niejestemfeministk\u0105<\/a> s\u0105 innego zdania<\/a>). Kawa\u0142kami wyrywa\u0142y te strz\u0119pki wolno\u015bci dla siebie i nas – przysz\u0142ych pokole\u0144.<\/p>\n

Mimo to, dzisiaj bardzo wielu m\u0119\u017cczyzn daje sobie prawo decydowania o tym, kto jest kobiet\u0105, a kto nie, kto ma poszczeg\u00f3lne prawa dostawa\u0107, a kto nie. Ot\u00f3\u017c panie Korwinie i inni znawcy tematu: kobieta nie jest kobiet\u0105 wtedy, gdy pa\u0144stwo tak twierdzicie. Kobieta jest kobiet\u0105, gdy sama identyfikuje si\u0119 jako kobieta.<\/strong> Proste? Niestety nie dla wszystkich.<\/p>\n

Jako antidotum na te smutki zapraszam was na ma\u0142y subiektywny spis lektur<\/strong> – s\u0105 tu pozycje-ciekawostki, ale te\u017c autorki przecieraj\u0105ce kulturowe szlaki innym.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
1. Simone de Beauvoir „Druga p\u0142e\u0107”<\/span><\/h5>\n\n\n\n

Wydana po raz pierwszy w 1949 roku przez prekursork\u0119 bada\u0144 genderowych i pionierk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnego feminizmu. Autorka nie tylko wyja\u015bnia, co to znaczy by\u0107 kobiet\u0105, ale te\u017c zastanawia si\u0119, czy kobietami si\u0119 rodzimy, czy stajemy si\u0119 nimi kulturowo. Jedna z najwa\u017cniejszych wsp\u00f3\u0142czesnych pozycji feministycznych, dla ka\u017cdej (i nie tylko) kobiety. To bardzo aktualna ksi\u0105\u017cka, mo\u017ce by\u0107 czytana nie tylko jako pozycja naukowa, lecz przede wszystkim antropologiczno – filozoficzna. Podejmuje tematy patriarchatu, kobiecej cielesno\u015bci, emancypacji, wychowania, czy r\u00f3wnych praw. <\/p>\n\n\n\n

Dla ka\u017cdego.<\/span><\/p>\n\n\n\n

2. Virginia Woolf „W\u0142asny pok\u00f3j”<\/span><\/h5>\n\n\n\n

Esej Virginii Woolf wychodzi od relacji kobieta \u2013 tw\u00f3rczo\u015b\u0107, ale na niej si\u0119 nie ko\u0144czy. Autorka, prowadz\u0105c nas przez korytarze historii, my\u015bli i skojarze\u0144, eksponuje takie tematy jak swoboda tw\u00f3rcza i intelektualna kobiet oraz metafora przestrzeni w kontek\u015bcie kobiecej wolno\u015bci. Polecam nowe, \u015bwietne wydanie poprzedzone osobistymi opowie\u015bciami znanych Polek na temat kobieco\u015bci: znajdziemy tu wypowiedzi m.in. Joanny Bator, Edyty Bartosiewicz, czy Magdaleny Cieleckiej. <\/p>\n\n\n\n

Dla ka\u017cdego.<\/span><\/p>\n\n\n\n

3. Maria Janion „Kobiety i duch inno\u015bci”<\/span><\/h5>\n\n\n\n

Znakomita historyczka literatury, guru polonist\u00f3w i patronka wszystkich polskich feministek, kt\u00f3rej nikomu nie trzeba przedstawia\u0107. Ksi\u0105\u017cka „Kobiety i duch inno\u015bci” to zbi\u00f3r esej\u00f3w o kobietach, kt\u00f3ry uk\u0142ada si\u0119 w niezwyk\u0142e historie – symbole. To historie, kt\u00f3re mo\u017cemy czyta\u0107 jak klucze do wsp\u00f3\u0142czesnej kultury, obecne w wielu jej tekstach i zbiorowej wyobra\u017ani, jak Gra\u017cyna, czy Maria Komornicka. Oddaj\u0105 prawo g\u0142osu kobietom, kt\u00f3rym w klasycznych tekstach kultury, zdominowanych przez m\u0119sk\u0105 histori\u0119, zosta\u0142o ono odebrane. <\/p>\n

Dla zainteresowanych: bardzo ciekawy wywiad z Mari\u0105 Janion<\/a>, w kt\u00f3rym pada s\u0142ynna wypowied\u017a:<\/p>\n\n\n\n

Kobiety, kt\u00f3re poni\u017caj\u0105 inne kobiety, s\u0105 cz\u0119stokro\u0107 stra\u017cniczkami systemu, feministki nazywaj\u0105 je zbrojnym ramieniem patriarchatu. Patriarchat ju\u017c nic nie musi, poniewa\u017c kobiety same wszystko za\u0142atwi\u0105, same siebie pot\u0119pi\u0105 – „jak ty si\u0119 ubra\u0142a\u015b”, „gdzie posz\u0142a\u015b” – przywo\u0142aj\u0105 do porz\u0105dku w my\u015bl norm maj\u0105cych obowi\u0105zywa\u0107 kobiet\u0119. Nasze spo\u0142ecze\u0144stwo jest m\u0119skie, narodowe, katolickie, heteroseksualne, zrepresjonowane i represjonuj\u0105ce. Wiele kobiet uwewn\u0119trznia i propaguje to przes\u0142anie.<\/sub><\/sup><\/p>Maria Janion<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n

Dla ka\u017cdego.<\/span><\/p>\n\n\n\n

4. Joanna Kuciel-Frydryszak „S\u0142u\u017c\u0105ce do wszystkiego”<\/span><\/h5>\n\n\n\n

Ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3r\u0105 przeczyta\u0142am jednym tchem. Nieoczywista pozycja i szalenie ciekawa lektura! Dowiadujemy si\u0119, jak wygl\u0105da\u0142o \u017cycie kobiet pracuj\u0105cych przed wojn\u0105 jako s\u0142u\u017c\u0105ce, w du\u017cej mierze tych mniej uprzywilejowanych, pochodz\u0105cych z ogromnej biedy. Autorka, przekopuj\u0105c si\u0119 przez niezliczone \u017ar\u00f3d\u0142a z epoki, ilustruje niewolnictwo i podda\u0144stwo s\u0142u\u017cby domowej i ni\u017cszy status spo\u0142eczny kobiet, pokazuj\u0105c, jak nier\u00f3wno\u015bci p\u0142ciowe i ekonomiczne prowadzi\u0142y nierzadko do tragedii. S\u0105 tu fragmenty wielu ciekawych prac z pocz\u0105tku XX wieku, list\u00f3w, artyku\u0142\u00f3w (chocia\u017cby z Bluszczu)<\/em> na temat roli s\u0142u\u017cby i tego, jak by\u0107 dobr\u0105, skromn\u0105 i poddan\u0105 s\u0142u\u017c\u0105c\u0105. S\u0105 tu fragmenty szokuj\u0105ce i je\u017c\u0105ce w\u0142os na g\u0142owie, ale te\u017c takie z dzisiejszej perspektywy zabawne, za\u015b jeszcze inne niepokoj\u0105co aktualne. Smaczku dodaj\u0105 pojawiaj\u0105ce si\u0119 na kartach ksi\u0105\u017cki znane nazwiska, m.in. Angela Merkel, Gabriela Zapolska i Wyspia\u0144ski. <\/p>\n\n\n\n

Dla ciekawych.<\/span><\/p>\n\n\n\n

5. Judith Butler „Uwik\u0142ani w p\u0142e\u0107. Feminizm i polityka to\u017csamo\u015bci”<\/span><\/h5>\n\n\n\n

Klasyka studi\u00f3w nad p\u0142ci\u0105. Judith Butler, ameryka\u0144ska filozofka i profesorka literatury, w latach 90. zapocz\u0105tkowa\u0142a badania nad teori\u0105 queer i m\u00f3wienie o studiach genderowych w og\u00f3le. Pojawia si\u0119 tu przede wszystkim tematyka cia\u0142a, r\u00f3\u017cnic seksualnych i uwarunkowa\u0144 biologiczno – kulturowych. Autorka krytykuje naturalne identyfikacje p\u0142ciowe i klasyczne rozumienie to\u017csamo\u015bci p\u0142ciowej. Analizuje t\u0119 biologiczn\u0105 i kulturow\u0105, polemizuj\u0105c jednocze\u015bnie z ca\u0142ym dotychczasowym dyskursem feministycznym, w\u0142\u0105czaj\u0105c w to wymienion\u0105 wy\u017cej Simone de Beauvoir. Ze \u015bwietnym wst\u0119pem Olgi Tokarczuk.<\/p>\n\n\n\n

Dla dociekliwych.<\/span><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Lista lektur:<\/h5>\n\n\n\n

Je\u015bli zainteresowa\u0142 was temat, podrzucam list\u0119 ciekawych ksi\u0105\u017cek. Nie przeczyta\u0142am jeszcze wszystkich wymienionych tytu\u0142\u00f3w, ale zdecydowanie to moja lista lektur na najbli\u017csze lata!<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n