{"id":3804,"date":"2020-02-18T13:07:00","date_gmt":"2020-02-18T12:07:00","guid":{"rendered":"https:\/\/justynalorenc.com\/?p=3804"},"modified":"2023-06-22T19:22:17","modified_gmt":"2023-06-22T17:22:17","slug":"fast-fashion-berlinska-wystawa-uczy-odpowiedzialnej-mody","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/justynalorenc.com\/en\/fast-fashion-berlinska-wystawa-uczy-odpowiedzialnej-mody\/","title":{"rendered":"**Fast Fashion** \u2013 Berlin Exhibition Teaches Responsible Fashion"},"content":{"rendered":"
W berli\u0144skim Muzeum Kultur Europejskch (Museum Europ\u00e4ischer Kulturen) do 31.01.2021 roku mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 wystaw\u0119 Fast Fashion: The Dark Sides of Fashion<\/a><\/em>, zrealizowan\u0105 we wsp\u00f3\u0142pracy z Museum f\u00fcr Kunst und Gewerbe w Hamburgu.<\/h5>\n\n\n\n

Dyktatura sieci\u00f3wek <\/h4>\n\n\n\n

Jedna para d\u017cins\u00f3w anga\u017cuje po\u0142ow\u0119 \u015bwiata. Design powstaje w Holandii, bawe\u0142na ro\u015bnie i jest zbierana w Uzbekistanie, a nast\u0119pnie tkana w Indiach. Materia\u0142 farbuje si\u0119 w Chinach, a w Bangladeszu szyje. Tureckie pracownice wyka\u0144czaj\u0105 gotowe spodnie piaskowaniem, a w berli\u0144skim sklepie kto\u015b kupuje je po to, by po kilkunastu miesi\u0105cach trafi\u0142y do second handu w Zambii.<\/p>\n\n\n\n

Fast fashion doskonale odpowiada naszym potrzebom, na kt\u00f3rych zbudowano ogromny \u015bwiatowy przemys\u0142. Przemys\u0142, kt\u00f3ry niesie za sob\u0105 pot\u0119\u017cne konsekwencje nie tylko dla planety, ale te\u017c dla nas – jej mieszka\u0144c\u00f3w. Cen\u0119 za korzystanie z taniej i szybkiej mody p\u0142ac\u0105 szwaczki z Bangladeszu, lasy tropikalne i dzieci wykonuj\u0105ce niewolnicz\u0105 prac\u0119 w zbyt wielu regionach \u015bwiata. Tw\u00f3rcy wystawy zastanawiaj\u0105 si\u0119, czy to moda wmawia nam, \u017ce potrzebujemy wi\u0119cej, czy kupujemy za du\u017co, bo po prostu mamy tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107?<\/p>\n

Autorzy przygl\u0105daj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cnym aspektom szybkiej mody: ekologicznym, ekonomicznym, etycznym i spo\u0142ecznym. Pr\u00f3buj\u0105 odpowiedzie\u0107 na pytanie, jak to mo\u017cliwe, \u017ce za nowymi, pachn\u0105cymi ubraniami stoi niedostatek, obok globalno\u015bci pr\u00f3buje istnie\u0107 lokalno\u015b\u0107, oraz jakie mechanizmy stoj\u0105 za znan\u0105 ju\u017c wszystkim relacj\u0105 wyzysk pracowniczy – ceny ubra\u0144. Na trwaj\u0105ce w \u015bwiecie dyskusje sk\u0142ada si\u0119 wiele temat\u00f3w i w\u0105tk\u00f3w, kt\u00f3re wystawa przedstawia w porz\u0105dku wizualnym, oddaj\u0105cym trzy najwa\u017cniejsze kwestie, jakimi s\u0105 ludzie, \u015brodowisko i zwierz\u0119ta.<\/p>\n\n\n\n

Ludzie<\/h4>\n\n\n\n

Cykl fotografii Beyond Fashion<\/em> autorstwa Susanne<\/span> Friedel z 2012, przedstawiaj\u0105cy m\u0142ode pracowniczki przemys\u0142u odzie\u017cowego, u\u015bwiadamia nam, \u017ce za tanimi ubraniami z sieci\u00f3wek kryje si\u0119 niskop\u0142atna praca realnych ludzi. Zwracaj\u0105c uwag\u0119 na warunki pracy i ich drastyczne naruszenia przez nasze ulubione marki, fotografka nie zapomina o minimalnym wynagrodzeniu, kt\u00f3re jest przecie\u017c podstawowym prawem cz\u0142owieka. Pracownice azjatyckich fabryk (stanowi\u0105cych 60 procent \u015bwiatowej produkcji odzie\u017cy) zarabiaj\u0105 mniej, ni\u017c minimum pozwalaj\u0105ce na prze\u017cycie, pracuj\u0105c jednocze\u015bnie ponad 80 godzin w tygodniu, bez prawa do urlopu, ubezpieczenia zdrowotnego i zaplecza socjalnego.
4 miliony ludzi pracuje w fabrykach odzie\u017cowych w Bangladeszu. Na t\u0119 ogromn\u0105 grup\u0119 zwracaj\u0105  <\/span>uwag\u0119 fotografie aktywistki Taslimy Akhter, przedstawiaj\u0105ce pracownice fabryk odzie\u017cowych. Po zawaleniu si\u0119 fabryki w Bangladeszu w 2013 roku oczy \u015bwiata zwr\u00f3ci\u0142y si\u0119 ku pracowniczkom przemys\u0142u odzie\u017cowego na ca\u0142ym \u015bwiecie. Jednak toksyczne chemiczne \u015brodki, brak \u015bwiat\u0142a i g\u0142odowa pensja w wysoko\u015bci dwudziestu dolar\u00f3w zarabiana od \u015bwitu do nocy bez mo\u017cliwo\u015bci wyj\u015bcia do \u0142azienki wci\u0105\u017c maj\u0105 si\u0119 dobrze. Eksploatacja ludzi w spos\u00f3b, w jaki eksploatuje si\u0119 zasoby naturalne, zdaje si\u0119 by\u0107 w porz\u0105dku dla wi\u0119kszo\u015bci z nas tak d\u0142ugo, dop\u00f3ty dzieje si\u0119 to daleko i nas nie dotyczy.<\/p>\n\n\n\n

Zwierz\u0119ta<\/h4>\n\n\n\n

O tym, jakiemu cierpieniu poddawane s\u0105 kr\u00f3liki, krowy, lisy, norki, czy owce nie trzeba chyba nikomu przypomina\u0107. Noszenie futer od lat w wi\u0119kszo\u015bci \u015brodowisk jest pass\u00e9, wci\u0105\u017c jednak ich produkcja ma si\u0119 dobrze. Obdzieranie \u017cywych zwierz\u0105t ze sk\u00f3ry i futer, powoduj\u0105c ogromny b\u00f3l, niehumanitarne przetrzymywanie i sprowadzanie \u017cywych istot do roli chodz\u0105cych futer. Wystawa przypomina o s\u0142ynnym \u015bledztwie PETY, kt\u00f3re w 2013 roku ujawni\u0142o przera\u017caj\u0105ce praktyki i okrucie\u0144stwo wobec kr\u00f3lik\u00f3w angora.<\/p>\n\n\n\n

\u015arodowisko<\/h4>\n\n\n\n

O wp\u0142ywie masowej produkcji odzie\u017cy w azjatyckich fabrykach na \u015bwiatowy ekosystem  <\/span>z pewno\u015bci\u0105 powsta\u0142o ju\u017c kilkadziesi\u0105t doktorat\u00f3w (a je\u015bli nie, to powinno). Tw\u00f3rcy wystawy zwracaj\u0105 uwag\u0119 na chemikalia, pestycydy i id\u0105ce za nimi zatrucia rzek (jak s\u0142ynna filipi\u0144ska Tullahan River zmieniaj\u0105ca kolor w zale\u017cno\u015bci od tego, jakiego koloru barwnik\u00f3w u\u017cywa si\u0119 danego dnia w pobliskiej fabryce), ale tak\u017ce na zu\u017cycie zasob\u00f3w naturalnych i w konsekwencji zmniejszenie bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci. Z wielu wykres\u00f3w dowiadujemy si\u0119, jak wygl\u0105da produkcja bawe\u0142ny na \u015bwiecie i \u017ce (wed\u0142ug International Labour Organization) ka\u017cdego roku z powodu zatrucia pestycydami umiera 2-5 milion\u00f3w ludzi.<\/p>\n\n\n\n

Nie wierzcie metkom<\/h4>\n\n\n\n

Ze wzgl\u0119du na brak doprecyzowanego prawa europejskiego i zagranicznego, kraj na metce znany jako Made in\u2026 <\/em>nie zawsze opowiada faktycznemu miejscu pochodzenia. Ubranie powstaje zazwyczaj w kilku krajach, z kt\u00f3rych to ten ostatni pojawi si\u0119 na metce. Cz\u0119sto to miejsce, w kt\u00f3rym przyszywa si\u0119 guziki, farbuje uszyte ju\u017c cz\u0119\u015bci odzie\u017cy lub dosztukowuje ma\u0142e elementy. Tymczasem samo ubranie mog\u0142o powsta\u0107 w kraju oddalonym tysi\u0105ce kilometr\u00f3w od tego, kt\u00f3ry widnieje na naszej metce.<\/p>\n\n\n\n

\"Tim
Cast-off woolen clothing is sorted again in large warehouses in Panipat, now into basic colour groups, where it’s new value lies.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Bangladesz w Polsce<\/h4>\n\n\n\n

Od jakiego\u015b czasu m\u00f3wi si\u0119 te\u017c o tragicznej sytuacji polskich szwaczek, szyj\u0105cych dla rodzimych biznes\u00f3w. Okazuje si\u0119, \u017ce metka Made in Poland<\/em> wcale nie gwarantuje lepszych warunk\u00f3w zatrudnienia, a szycie dla polskich firm to cz\u0119sto mobbing, g\u0142odowa pensja<\/a> i zerowe prawa. Okazuje si\u0119, \u017ce Bangladesz wcale nie jest tak daleko<\/a>.<\/p>\n

Wi\u0119cej na ten temat przeczytacie tu<\/a> i tu<\/a>. <\/p>\n\n\n\n

Ma\u0142e kroki<\/h4>\n\n\n\n

Ta wystawa i zdj\u0119cia u\u015bwiadomi\u0142y mi jedn\u0105 rzecz – wcale nie stan fabryk w Bangladeszu, ani wp\u0142yw produkcji bawe\u0142ny na ekosystem. Uzmys\u0142owi\u0142a mi, ze ja te\u017c bior\u0119 udzia\u0142 w tym festiwalu szalonej konsumpcji, za kt\u00f3ry ostatecznie zap\u0142acimy wszyscy. Wyprzeda\u017ce, pi\u0119kne celebrytki reklamuj\u0105ce cuda na Instagramie vs. szwaczki w Bangladeszu – prawdziwe ofiary mody.<\/p>\n

To m\u00f3j pierwszy krok do zmiany i powolnej nauki odpowiedzialno\u015bci za swoje decyzje konsumenckie, do czego te\u017c was zach\u0119cam.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Fast Fashion. The Dark Sides of Fashion, exhibition view \u00a9 Staatliche Museen zu Berlin, Museum Europa\u0308ischer Kulturen \/ David von Becker <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Co mo\u017cemy zrobi\u0107?<\/h4>\n\n\n\n

Czy wobec tych wszystkich okropnop\u015bci powinni\u015bmy wszyscy mieszka\u0107 w chacie z drewna, pali\u0107 \u015bwiece i chodzi\u0107 w workach po ziemniakach? Czy mamy wykre\u015bli\u0107 ca\u0142kowicie sieci\u00f3wki ze swojej listy zakup\u00f3w? Nie jestem zwolenniczk\u0105 takich radykalnych rozwi\u0105za\u0144. My\u015bl\u0119, \u017ce ma\u0142e kroki podj\u0119te przez masy ludzi mog\u0105 zrobi\u0107  <\/span>o wiele wi\u0119cej dobrego, a zr\u00f3wnowa\u017cone podej\u015bcie, zdrowy rozs\u0105dek i umiar pomo\u017ce nam znale\u017a\u0107 zdrowy balans i nie zwariowa\u0107.<\/p>\n

Jak od czasu do czasu kupi\u0107 sobie nowy ciuch, nie wydaj\u0105c maj\u0105tku i nie wpadaj\u0105c w emocjonalny do\u0142ek i poczucie winy?

– ma\u0142ymi kroczkami stawa\u0107 si\u0119 \u015bwiadomym konsumentem – czyta\u0107 o markach i szuka\u0107 informacji, sk\u0105d pochodz\u0105 nasze ubrania; ale te\u017c robi\u0107 pot\u0119\u017cny research: kto je szyje, gdzie, za ile, dla kogo itd. 
– wspiera\u0107 lokalne ma\u0142e firmy
– edukowa\u0107 si\u0119 – wiedza daje nam ogromne mo\u017cliwo\u015bci wyboru
– celebrowa\u0107 przemy\u015blane zakupy jak drog\u0105 kolacj\u0119
– pami\u0119ta\u0107, \u017ce t-shirt za 2 euro to modowy big mac, kt\u00f3ry w nadmiarze szkodzi<\/p>\n

Iskierk\u0105 nadziei jest ruch slow fashion<\/strong>. Bunt wobec \u015bmieciowej mody zrodzi\u0142 optymistyczn\u0105 alternatyw\u0119, kt\u00f3ra wykorzystuje materia\u0142y z odzysku, nadaje drugie \u017cycie starym kanapom i nie uznaje stosowania sk\u00f3r zwierz\u0119cych. Mali, lokalni producenci odzie\u017cy i dodatk\u00f3w wyczarowuj\u0105 ubrania z recyklingowego poliestru, w\u0142\u00f3kien z eukaliptusa, alg czy pinatexu: wega\u0144skiego substytutu sk\u00f3ry, powsta\u0142ego z… ananasa! Lokalna produkcja ubra\u0144 redukuje te\u017c \u015blad w\u0119glowy i wspiera ma\u0142e przedsi\u0119biorstwa. Zamienia przypadkowo\u015b\u0107 i nietrwa\u0142o\u015b\u0107 na historie ludzi, kt\u00f3rym nie jest wszystko jedno.<\/p>\n\n\n\n

\"Fast
Fast Fashion. The Dark Sides of Fashion, exhibition view \u00a9 Staatliche Museen zu Berlin, Museum Europ\u00e4ischer Kulturen \/ David von Becker<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Co poczyta\u0107, je\u015bli zainteresowa\u0142 was ten temat:<\/b><\/p>\n