Wi\u0119cej praktycznych porad i przydatnych wskaz\u00f3wek jak zorganizowa\u0107 tak\u0105 podr\u00f3\u017c znajdziesz w tym wpisie<\/a>.<\/p>\n\n\n Pierwsz\u0105 noc sp\u0119dzamy w miasteczku po stronie kolumbijskiej, w ma\u0142ym rodzinnym pensjonacie, gdzie rano czeka na nas termos z gor\u0105c\u0105 kaw\u0105 i zadowolony pies w\u0142a\u015bcicieli. Leticia to jedna z dw\u00f3ch bram do zwiedzania Amazonii i stolica kolumbijskiego departamentu Amazonas. Drug\u0105 jest pobliska wioska Puerto Nari\u00f1o, ma\u0142a ekologiczna osada, do kt\u00f3rej mo\u017cna dosta\u0107 si\u0119 \u0142\u00f3dk\u0105 z Leticii.<\/p>\n\n\n\n Poniewa\u017c wci\u0105\u017c nie mamy planu na d\u017cungl\u0119, pytamy kilku miejscowych o dobrego przewodnika, kt\u00f3ry zabierze nas do lasu. Tak dostajemy namiar na Polita, z kt\u00f3rym umawiamy si\u0119 na targu w Letcii, w jednym z kilku bar\u00f3w, kt\u00f3re karmi\u0105 miejscowych na pi\u0119trze nad straganami. <\/p>\n\n\n\n Godzin\u0119 p\u00f3\u017aniej, z przerw\u0105 na szybkie \u015bniadanie w taniej garkuchni, <\/strong>siedzimy ju\u017c razem przy plastikowym stoliku przykrytym lepk\u0105 cerat\u0105 w jaskrawym kolorze. Z ka\u017cdej strony otaczaj\u0105 nas krzyki i bzyczenie motor\u00f3w, a s\u0142odki zapach owoc\u00f3w miesza si\u0119 z gryz\u0105cym s\u0142onym zapachem ryb. <\/p>\n\n\n\n Polit, kt\u00f3ry b\u0119dzie naszym lokalnym przewodnikiem, pyta, co chcemy zobaczy\u0107,<\/strong> m\u00f3wi jakie mamy opcje wymieniaj\u0105c lokalne atrakcje (wyspa ma\u0142p, r\u00f3\u017cowe delfiny w jeziorze Tarapoto). Sugeruje te\u017c, co zobaczy\u0107 w samej Leticii (papugi i jask\u00f3\u0142ki w parku Santander!) i wymienia pobliskie parki i rezerwaty naturalne (Amacayacu, Chiribiquete, Nukak). Czujemy si\u0119 troche przyt\u0142oczone ilo\u015bci\u0105 informacji, nazw, pomys\u0142\u00f3w, a mnogo\u015b\u0107 wyboru zaczyna przyprawia\u0107 mnie o delikatny b\u00f3l g\u0142owy.<\/p>\n\n\n\n Dlatego oznajmiamy, \u017ce chcemy prawdziwy jungle experience, cokolwiek by to mia\u0142o oznacza\u0107.<\/p>\n\n\n\n Polit si\u0119 zgadza, po czym zabiera nas do swojego domu w wiosce w \u015brodku d\u017cungli.<\/p>\n\n\n\n Po ustaleniu mocno orientacyjnego planu aktywno\u015bci i wynegocjowaniu ceny, umawiamy si\u0119 na pomo\u015bcie w pobli\u017cu targu. 2 godziny p\u00f3\u017aniej siedzimy ju\u017c na \u0142\u00f3dce, kt\u00f3ra zabiera nas w g\u00f3r\u0119 rzeki. <\/p>\n\n\n\n Gdy zag\u0142\u0119biamy si\u0119 w selw\u0119, zaczyna m\u017cy\u0107, a mimo to niebo jaskrawi si\u0119 dziesi\u0105tkami kolor\u00f3w, roz\u015bwietlaj\u0105c horyzont i g\u0119st\u0105 ro\u015blinno\u015b\u0107 tysi\u0105cem intensywnych barw.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Po nieca\u0142ych 2 godzinach \u0142\u00f3dka wysadza nas w \u015brodku lasu, gdzie mamy czeka\u0107 na znajomych Polita. Prowizoryczny przystanek w \u015brodku d\u017cungli sk\u0142ada si\u0119 z pnia drzewa i wydeptanej \u015bcie\u017cki prowadz\u0105cej do \u015bciany drzew. Odbieraj\u0105 nas przyjaciele Polita, pakujemy si\u0119 zwinnie do ma\u0142ej \u0142\u00f3dki, czego\u015b pomi\u0119dzy canoe a motor\u00f3wk\u0105 i suniemy po g\u0142adkiej br\u0105zowej tafli rzeki. <\/p>\n\n\n\n Mijamy hotel w kt\u00f3rym pracuje brat Polita, ukryty przed wzrokiem rzeki i przemierzaj\u0105cych j\u0105 \u0142odzi.<\/p>\n\n\n\n Po kolejnej godzinie w ko\u0144cu docieramy na miejsce, wyskakujemy podekscytowane z \u0142\u00f3dki i kierujemy si\u0119 w stron\u0119 wioski.<\/p>\n\n\n\n Pierwsze, co zwraca moj\u0105 uwag\u0119 to duszne, gor\u0105ce i g\u0119ste powietrze, kt\u00f3re uparcie skrapla si\u0119 na ca\u0142ym ciele. Pot sp\u0142ywa z nas tak intensywnie, \u017ce ledwo zauwa\u017cam, \u017ce otaczaj\u0105 nas ogromne motyle, a drzewa pachn\u0105 czym\u015b s\u0142odkim, prawdopodobnie owocami zapote.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Idziemy \u015bcie\u017ck\u0105 pomi\u0119dzy pachn\u0105c\u0105 bujn\u0105 ro\u015blinno\u015bci\u0105, a nasz przewodnik opowiada nam o swoich s\u0105siadach i o \u017cyciu w wiosce.<\/p>\n\n\n\n Dowiadujemy si\u0119, \u017ce opr\u00f3cz Ticuna, pomieszkuje tutaj te\u017c spo\u0142eczno\u015b\u0107 Nukak, bardzo niewielka grupa i jedna z niewielu wci\u0105\u017c \u017cyj\u0105cych koczowniczo (nawi\u0105zano z nimi kontakt dopiero w 1988 r. od tego czasu spo\u0142eczno\u015b\u0107 trawi\u0105 problemy, s\u0105 wysiedlani z lasu do oboz\u00f3w, a ich ziemie s\u0105 wylesiane i wykorzystywane pod przemys\u0142). \u017byje tutaj tak\u017ce spo\u0142eczno\u015b\u0107 Yuri, kt\u00f3ra dzieli z Ticuna nie tylko granice, ale i dialekt. Dowiadujemy si\u0119 te\u017c, \u017ce grupy partyzanckie, nielegalni poszukiwacze z\u0142ota i farmerzy mog\u0105 niebawem doprowadzi\u0107 do zag\u0142ady nie tylko lasu, ale i \u017cyj\u0105cych w nim rdzennych spo\u0142eczno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n Docieramy do Arary, otoczonej wilgotnym rozleg\u0142ym lasem wioski. W sercu d\u017cungli nie ma sygna\u0142u kom\u00f3rkowego ani internetu, czasem udaje si\u0119 z\u0142apa\u0107 tylko jedn\u0105 sie\u0107: Tigo.<\/p>\n\n\n\n Po przybyciu zostawiamy plecaki i idziemy na d\u0142ugi spacer wzd\u0142u\u017c skromnych domk\u00f3w w wiosce. Niekt\u00f3re z nich to proste chaty na palach, inne z podmur\u00f3wk\u0105 i anten\u0105 satelitarn\u0105 na \u015bcianie. Za domami ko\u0142ysz\u0105 si\u0119 ogromne bananowce, komary tn\u0105 sk\u00f3r\u0119, a wilgotne powietrze dos\u0142ownie skrapla si\u0119 na lepkiej, rozgrzanej sk\u00f3rze.<\/p>\n\n\n\n Poznajemy \u017con\u0119 i c\u00f3rk\u0119 Polita, jego brata, ojca i przyjaci\u00f3\u0142. Rozmawiamy, chocia\u017c wszyscy s\u0105 dosy\u0107 nie\u015bmiali. Najbardziej niepewna wydaje si\u0119 Yessica, kt\u00f3ra tylko nie\u015bmia\u0142o si\u0119 do nas u\u015bmiecha, a najpewniejszy siebie jest ojciec naszego przewodnika. Rozmawia z nami, nieustannie trzymaj\u0105c jedn\u0105 d\u0142o\u0144 na ogromnej maczecie przypi\u0119tej do boku, co jest zapewne sygna\u0142em o jego statusie spo\u0142ecznym i roli w wiosce. Starszy m\u0119\u017cczyzna du\u017co si\u0119 \u015bmieje i \u015bmia\u0142o wypytuje o to, sk\u0105d jeste\u015bmy, gdzie le\u017cy Polska i jak tam jest i jak nam si\u0119 podoba Amazonia.<\/p>\n\n\n\n Odpoczywamy i poznajemy s\u0105siad\u00f3w, a po po\u0142udniu Polit rozk\u0142ada nam hamaki pod zadaszeniem z bali. Ku naszemu zdziwieniu, nie jeste\u015bmy tu jedynymi gringos.<\/strong> Poznajemy swojego s\u0105siada, kt\u00f3rym okazuje si\u0119 by\u0107 Anglik. Jak m\u00f3wi, przyjecha\u0142 tutaj 5 lat temu poszuka\u0107 spokoju i tak ju\u017c zosta\u0142, postanawiaj\u0105c, \u017ce ma\u0142y skrawek pod\u0142ogi, hamak i biurko b\u0119d\u0105 teraz jego domem i zamieszka\u0142 na deskach prowizorycznego tarasu. Polit zbudowa\u0142 werand\u0119 na drewnianych palach naprzeciwko swojego domu ca\u0142kiem niedawno. Opowiada nam o swoich planach, by dorobi\u0107 do niej pi\u0119tro. Prace id\u0105 jednak w \u015blimaczym tempie, bo Polit wszystko robi sam, z materia\u0142\u00f3w, kt\u00f3rych dostarcza mu sama d\u017cungla.<\/p>\n\n\n\n Kiedy hamaki s\u0105 gotowe, pijemy lemoniad\u0119 ze \u015bwie\u017cych s\u0142odkich owoc\u00f3w i idziemy na kolejny spacer. Pierwszym punktem jest male\u0144ki wiejski sklep, gdzie kupujemy ma\u0142e butelki zimnego piwa na p\u00f3\u017aniej – upa\u0142 daje si\u0119 we znaki.<\/p>\n\n\n\n Po drodze do\u0142\u0105czaj\u0105 do nas dzieciaki i razem idziemy zobaczy\u0107 boisko. Polit opowiada o wiosce, a ja my\u015bl\u0119, \u017ce \u017cycie dzieci i nastolatk\u00f3w w tak odleg\u0142ych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata nie mog\u0142oby by\u0107 tak r\u00f3\u017cne, a jednocze\u015bnie tak podobne. Na boisku zastaje nas zach\u00f3d s\u0142o\u0144ca, kt\u00f3re roz\u015bwietla niebo \u015blicznymi kolorami. Cho\u0107 jeszcze nie ma 19, przypominamy sobie, \u017ce od rana nie mia\u0142y\u015bmy nic w ustach, wi\u0119c wracamy na kolacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n Na talerzu l\u0105duje ryba z\u0142owiona przez Polita, podana z ry\u017cem i ziemniakiem. Opr\u00f3cz w\u0119glowodan\u00f3w na stole pojawia si\u0119 te\u017c posypka z manioku, kt\u00f3ra jest tak twarda, \u017ce odbiera mi troch\u0119 rado\u015b\u0107 z przepysznej pieczonej na ogniu ryby.<\/p>\n\n\n\n Po kolacji idziemy zobaczy\u0107 pr\u00f3b\u0119 wyst\u0119pu, kt\u00f3ry m\u0142odzie\u017c i dzieci z wioski przygotowuj\u0105 do festiwalu z okazji lokalnego \u015bwi\u0119ta, kt\u00f3ry odb\u0119dzie si\u0119 w nadchodz\u0105cy weekend w Leticii.<\/p>\n\n\n\n Przed 22 pakujemy si\u0119 do hamak\u00f3w, zawijajmy w prze\u015bcierad\u0142a i pr\u00f3bujemy zasn\u0105\u0107, ale zielone p\u0142uca ziemi daj\u0105 o sobie g\u0142o\u015bno zna\u0107. Kszta\u0142ty dooko\u0142a mnie kompletnie si\u0119 juz rozmy\u0142y. Ws\u0142uchuj\u0119 si\u0119 w z\u0142owrogie ale i dziwnie uspokajaj\u0105ce d\u017awi\u0119ki dobiegaj\u0105ce zza czarnej \u015bciany lasu. Po chwili dociera do mnie, \u017ce ha\u0142asuj\u0105 nie tylko ptaki i deszcze, ale te\u017c…koguty w wiosce! Koguty piej\u0105 o bardzo dziwnych godzinach i budz\u0105 mnie na zmian\u0119 z tropikaln\u0105 g\u0142o\u015bn\u0105 ulew\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Rano li\u015bcie uginaj\u0105 si\u0119 pod ci\u0119\u017carem wielkich kropli po nocnej ulewie. Wstaj\u0119 spocona od tropikalnego deszczu i chocia\u017c noce s\u0105 dosy\u0107 ch\u0142odne, to od samego rana powietrze jest g\u0119ste i duszne.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Rano Yessica przygotowuje nam przepyszne t\u0142uste sma\u017cone chlebki, jajecznic\u0119 z pomidorami, a do picia, opr\u00f3cz kawy, dostajemy co\u015b pomi\u0119dzy owsiank\u0105, mlekiem owsianym a kisielem, co, o dziwo, okazuje si\u0119 niezwykle smaczne (jak dla kogo\u015b, kto nie lubi smaku owsianki). Otwarta kuchnia jest ilustracj\u0105 \u017cycia z d\u017cungl\u0105 w pe\u0142nej symbiozie: na kuchence opalanej drewnem stoj\u0105 \u017celiwne garnki, patelnie i kubki, a bujna ro\u015blinno\u015b\u0107 uparcie wdziera si\u0119 do \u015brodka. Zapach \u015bwie\u017cej kawy miesza si\u0119 z przyjemnym zapachem mokrych od deszczu drzew. Poranek, w przeciwie\u0144stwie do nocnych harc\u00f3w natury, jest dziwnie cichy i spokojny, w oddali s\u0142ycha\u0107 jedynie \u015bpiew ptak\u00f3w i szum drzew.<\/p>\n\n\n\n Po \u015bniadaniu sp\u0119dzamy troch\u0119 czasu w wiosce i decydujemy si\u0119 i\u015b\u0107 na kajaki. Wios\u0142ujemy przez wody Amazonki chwilami moczeni przez lekki deszcz. Kr\u00f3lowa rzek jest spokojna, a jej wody ko\u0142ysz\u0105 nas przyjemnie przez ca\u0142y poranek. Rzeka ma kolor brudnej ka\u0142u\u017cy, ale jej rozmiar robi osza\u0142amiaj\u0105ce wra\u017cenie. W zale\u017cno\u015bci od pory roku i opad\u00f3w deszczu, jej szeroko\u015b\u0107 waha si\u0119 od kilku a\u017c do kilkudziesi\u0119ciu kilometr\u00f3w! <\/p>\n\n\n\n P\u0142ywamy te\u017c po kilku mniejszych dop\u0142ywach Amazonki, pomi\u0119dzy g\u0119st\u0105 ro\u015blinno\u015bci\u0105 i drzewami tworz\u0105cymi zielony tunel, przez kt\u00f3ry zwinnie sun\u0105 nasze \u0142\u00f3dki. <\/p>\n\n\n\n Po powrocie przez reszt\u0119 dnia spacerujemy po lesie i s\u0142uchamy opowie\u015bci o Ticuna i Arara. <\/p>\n\n\n\n Tikuna to rdzenni przedstawiciele grupy etnicznej zamieszkuj\u0105cej do\u015b\u0107 du\u017ce tereny wok\u00f3\u0142 wioski Arara<\/strong>, a tak\u017ce na granicy kolumbijsko-brazylijsko-peruwia\u0144skiej (np. wiosk\u0119 Puerto Nari\u00f1o). Trzy kraje, jedno pochodzenie etniczne. Osady istniej\u0105 tu od tysi\u0119cy lat, lecz rdzenna spo\u0142eczno\u015b\u0107 Tikuna zamieszkuje wiosk\u0119 Arara od zaledwie 110 lat. Wraz z okolicznymi wioskami tworz\u0105 co\u015b w rodzaju aglomeracji.<\/p>\n\n\n\n Spo\u0142eczno\u015b\u0107 w samej wiosce Arara liczy oko\u0142o 1296 os\u00f3b. Ma\u0142\u017ce\u0144stwa zawierane s\u0105 pomi\u0119dzy wioskami, a partnera lub ma\u0142\u017conki szuka si\u0119 zawsze w okolicy. Nie ma tu bowiem przyjezdnych, a spo\u0142ecze\u0144stwo jest bardzo jednolite. <\/p>\n\n\n\n Dawniej praktykowano tutaj szamanizm, kt\u00f3ry dzi\u015b przenika do religii katolickiej, tworz\u0105c synkretyczny system wierze\u0144 i obrz\u0105dk\u00f3w. Jednym z nich jest pelazon<\/em>, czyli ceremonia dojrzewania dla dziewczyn. Celebrowanie pierwszej menstruacji jest jednym z wa\u017cniejszych \u015bwi\u0105t, podczas kt\u00f3rej maluje si\u0119 sk\u00f3r\u0119 owocami huito i organizuje rytualne obrz\u0119dy.<\/p>\n\n\n\n Co ciekawe, malowanie sk\u00f3ry za pomoc\u0105 owoc\u00f3w huito<\/strong> nie s\u0142u\u017cy tylko przygotowaniom do r\u00f3\u017cnych \u015bwi\u0105t, ale jest stosowane tak\u017ce jako repelent na owady. Cho\u0107 sam owoc jest bezbarwny, po u\u017cyciu go do malowania sk\u00f3ry, ta po czasie zmienia kolor na czarny. Zatem farba, kt\u00f3r\u0105 na zdj\u0119ciu widzicie na r\u0119ce Yessici ma podw\u00f3jne znaczenie: praktyczne (bo jest stosowana jako naturalny repelent przeciwko komarom) oraz symboliczne (jako element stroju w wielu lokalnych swi\u0119tach).<\/p>\n\n\n\n Dzieci, zanim zaczn\u0105 edukacj\u0119 szkoln\u0105 w wieku 5 lub 6 lat, m\u00f3wi\u0105 wy\u0142\u0105cznie w lokalnym dialekcie, a hiszpa\u0144skiego ucz\u0105 si\u0119 dopiero w szkole. <\/p>\n\n\n\n \u017bycie tutaj to mieszanka<\/strong> tradycji<\/strong> (jak \u0142owienie ryb i tradycyjne lokalne rytua\u0142y praktykowane od tysi\u0119cy lat) z nowoczesno\u015bci\u0105<\/strong> (du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w wioski pracuje, np. brat Polita jest ochroniarzem w hotelu niedaleko wioski). Jest tu Internet i telewizja, zatem je\u015bli spodziewasz si\u0119 odci\u0119tego od \u015bwiata plemienia jak z program\u00f3w w latach 90., mo\u017cesz si\u0119 mocno zdziwi\u0107. <\/p>\n\n\n\n W wiosce jest boisko i szko\u0142a, ale nie ma lekarza ani szpitala. Gdy co\u015b si\u0119 dzieje, trzeba p\u0142yn\u0105\u0107 do Leticii lub zadowoli\u0107 si\u0119 naturalnymi metodami leczniczymi i lekarstwami, kt\u00f3re zapewnia d\u017cungla.<\/p>\n\n\n\n Spacery po tej niezwyk\u0142ej wiosce i ca\u0142a wycieczka by\u0142y bardzo cenn\u0105 lekcj\u0105 a w\u0142a\u015bciwie \u017cyw\u0105 ilustracj\u0105 na temat tego, jak dzia\u0142a wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat<\/strong>. Na w\u0142asne oczy i z bliska zobaczy\u0142am, w jaki spos\u00f3b globalizacja wp\u0142ywa na potrzeby ludzi i jak drastycznie zmienia lokalne spo\u0142eczno\u015bci. Europejscy i ameryka\u0144scy tury\u015bci chc\u0105 zobaczy\u0107 india\u0144sk\u0105 wiosk\u0119, ale Indianie z wioski chc\u0105 korzysta\u0107 z dobrodziejstw wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata<\/strong> i nie zamierzaj\u0105 bawi\u0107 si\u0119 w cyrk, kt\u00f3ry robi z nich atrakcj\u0119 turystyczn\u0105. Dlatego ch\u0119tnie pokazali nam sw\u00f3j \u015bwiat i opowiedzieli o naturze, kt\u00f3ra jest ich domem, ale bez udawania i ze szczer\u0105 ch\u0119cia podzielenia si\u0119 swoj\u0105 tradycj\u0105 i kultur\u0105, kt\u00f3re powoli odchodz\u0105 w zapomnienie, wypierane i niszczczone<\/strong> przez plantator\u00f3w, koncerny naftowe, grupy paramilitarne, polityk\u00f3w i \u015bwiat, kt\u00f3ry bole\u015bnie i za wszelk\u0105 cen\u0119 pr\u00f3buje wedrze\u0107 si\u0119 do d\u017cungli r\u0119kami i nogami, pozbywaj\u0105c si\u0119 jej mieszka\u0144c\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n Nie ma tutaj wyj\u0105tkowo fotogenicznego i wdzi\u0119cznego przedstawienia dla turyst\u00f3w<\/strong>, s\u0105 za to realne problemy spo\u0142eczno\u015bci, jak rosn\u0105ca liczba samob\u00f3jstw, bieda oraz s\u0142aby dost\u0119p do edukacji i opieki medycznej. Mimo to te ma\u0142e spo\u0142eczno\u015bci trwaj\u0105 dzielnie na tle \u015bwiata rozpadaj\u0105cego si\u0119 powoli na kawa\u0142ki.<\/p>\n\n\n\n My\u015bl\u0119, \u017ce mamy dzisiaj tak przeogromn\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 na temat etycznych i odpowiedzialnych podr\u00f3\u017cy, \u017ce mo\u017cemy \u015bmia\u0142o wybiera\u0107 zr\u00f3wnowa\u017con\u0105 turystyk\u0119 i miejsca dzia\u0142aj\u0105ce w interesie lokalnych spo\u0142eczno\u015bci, a je\u015bli interesuje nas jakie\u015b konkretne miejsce, postarajmy si\u0119 pozna\u0107 je z ca\u0142ym kapita\u0142em kultrowym, a nie tylko polukrowan\u0105 z wierzchu poczt\u00f3wk\u0119 lub \u0142adn\u0105 ozdob\u0119 w rolce z aparatu. <\/p>\n\n\n\n Chocia\u017c ca\u0142a wycieczka wydawa\u0142a si\u0119 czym\u015b nierealnym, to w gruncie rzeczy \u017cycie we wsp\u00f3\u0142czesnej d\u017cungli nie r\u00f3\u017cni si\u0119 od \u017cycia w innych miejscach na \u015bwiecie. I mimo \u017ce miejsce cz\u0142owieka w \u015bwiecie i w naturze mo\u017ce by\u0107 tu inaczej definiowane, to ludzi tutaj trapi\u0105 te same problemy, \u015bmiesz\u0105 ich podobne rzeczy, tak samo si\u0119 zakochuj\u0105 i wychowuj\u0105 dzieci, tak samo jak my s\u0105 sum\u0105 swoich wybor\u00f3w, rado\u015bci i smutk\u00f3w, pora\u017cek i sukces\u00f3w – r\u00f3wnaniem, kt\u00f3re nigdy si\u0119 nie rozwi\u0105\u017ce, ale b\u0119dzie trwa\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wracaj\u0105c, ju\u017c teraz w zupe\u0142nej ciemno\u015bci, chocia\u017c nie ma jeszcze 20, mijamy rz\u0119dy podobnych do siebie parterowych finek, a obok nas w autobusie stoi stary m\u0119\u017cczyzna z ogromn\u0105 maczet\u0105 przypi\u0119t\u0105 do paska od spodni. W tle ogromne bananowce ko\u0142ysz\u0105 si\u0119 delikatnie na tle g\u0119stego lasu. Podczas jazdy mimowolnie zagl\u0105dam do dom\u00f3w przy drodze, kt\u00f3rych otwarte na o\u015bcie\u017c drzwi zach\u0119caj\u0105 do podgl\u0105dania mieszka\u0144c\u00f3w szykuj\u0105cych si\u0119 do kolacji: w wi\u0119kszo\u015bci przygotowuj\u0105 sto\u0142y na tarasie przed wej\u015bciem. Po dw\u00f3ch dniach w \u015brodku lasu zapomnia\u0142am ju\u017c, jak ha\u0142a\u015bliwe s\u0105 ulice Kolumbii. Kobiety i m\u0119\u017cczy\u017ani t\u0142ocz\u0105 si\u0119 przy grillach rozstawionych na tarasach, dzieci graj\u0105 w pi\u0142k\u0119, a ha\u0142as skuter\u00f3w miesza si\u0119 z muzyk\u0105 dobiegaj\u0105c\u0105 z ka\u017cdej strony.<\/p>\n\n\n\n Ostatni\u0105 noc sp\u0119dzamy po brazylijskiej stronie w wiosce Tabatinga (le\u017c\u0105cej po tej samej stronie Amazonki), w eco-hostelu, kt\u00f3ry jest do tego stopnia ekologiczny, \u017ce jedn\u0105 z dw\u00f3ch kabin prysznicowych zamieszka\u0142a ogromna przepi\u0119kna w\u0142ochata tarantula. Amazonia to fascynuj\u0105ce miejsce.<\/p>\n\n\n\n Amazonia to jednak te\u017c miejsce, gdzie lokalne rdzenne spo\u0142eczno\u015bci staj\u0105 w obliczu zag\u0142ady i pogoni za w\u0142adz\u0105 i pieni\u0105dzem: wylesianie, nielegalni osadnicy, drwale, koncerny naftowe, przejmowanie ziemi pod uprawy, nielegalne wysiedlenia, zab\u00f3jstwa, po\u017cary i grupy paramilitarne. Cierpienia, jakich do\u015bwiadczaj\u0105 rdzenne spo\u0142eczno\u015bci Amazonii w imi\u0119 pieni\u0119dzy, kolonizacji ich ziemi i zysku korporacji s\u0105 nie do opisania.<\/strong> Pami\u0119tajmy te\u017c, \u017ce wycinka las\u00f3w jest nie tylko dramatem spo\u0142eczno\u015bci zamieszkuj\u0105cych te tereny, ale te\u017c dramatem ekosystemu, ca\u0142ej planety i w ko\u0144cu naszym w\u0142asnym.<\/p>\n\n\n\n Chcia\u0142abym zako\u0144czy\u0107 ten wpis optymistycznie, z my\u015bl\u0105, \u017ce zr\u00f3wnowa\u017cona turystyka mo\u017ce realnie wp\u0142ywa\u0107 na poszerzanie \u015bwiadomo\u015bci i ochron\u0119 d\u017cungli, jej mieszka\u0144c\u00f3w i ich sytuacji, ale sami zdecydujcie, czy perspektywa jest optymistyczna. Niemniej, zach\u0119cam was do odwiedzenia w ten spos\u00f3b d\u017cungli amazo\u0144skiej i bardzo ch\u0119tnie podziel\u0119 si\u0119 namiarem do Polita: je\u015bli chcesz, napisz do mnie na Instagramie<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli chcesz wesprze\u0107 i doceni\u0107 moj\u0105 prac\u0119, tutaj mo\u017cesz postawi\u0107 mi wirtualn\u0105 kaw\u0119. To pozwoli mi tworzy\u0107 dla was wi\u0119cej warto\u015bciowych tre\u015bci: <\/strong><\/p>\n\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02111-1024x681.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\nLeticia – brama do Amazonii<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02162-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\nAmazo\u0144ski sen<\/h2>\n\n\n\n
![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02332-scaled.jpg\")
<\/figure><\/div><\/figure>\n\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02227-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02236-1-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02329-683x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02290-683x1024.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02215-1024x657.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02184-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02228-1024x699.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02231-1-1024x666.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02314-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\nNoc w d\u017cungli<\/h2>\n\n\n\n
![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02277-683x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Zrzut-ekranu-2024-04-16-o-12.40.02-2-641x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02263-683x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/IMG_5869-768x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02307-683x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02287-683x1024.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02383-683x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/6B4132CD-A44B-4539-944B-637E5171CF5D_1_102_o-2-576x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02292-683x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02293-683x1024.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02297-1024x685.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02279-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02270-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/IMG_5923-1024x768.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\nSpo\u0142eczno\u015b\u0107 Tikuna i wioska Arara<\/h2>\n\n\n\n
![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02333-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/IMG_5666-768x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02244-683x1024.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02336-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02345-1024x685.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\nJedna rzeczywisto\u015b\u0107<\/h2>\n\n\n\n
![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02241-683x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n![\"leticia](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/DSC02243-683x1024.jpg\")
<\/figure><\/div><\/figure>\n\n\n\n
\n\n\n\n