Sandomierz nazywany jest ma\u0142ym Rzymem<\/strong> – malownicze miasto le\u017cy bowiem na siedmiu wzg\u00f3rzach, a pod nim rozci\u0105gaj\u0105 si\u0119 tajemnicze labirynty i piwnice. Dawniej to zachwycaj\u0105ce miasto le\u017ca\u0142o na wa\u017cnym szlaku handlowym – ju\u017c w X wieku miasto usadowi\u0142o si\u0119 na siedmiu wzg\u00f3rzach<\/strong> w malowniczym zakolu Wis\u0142y na nizinach \u015bwi\u0119tokrzyskich, a Gall Anonim w swojej kronice pisa\u0142 o nim jako o jednej z 3 g\u0142\u00f3wnych stolic kr\u00f3lestwa (\u0142ac. sedes regni principales<\/em>). <\/p>\n\n\n\n Stare miasto i wszystko w jego obr\u0119bie mo\u017cna zwiedza\u0107 na piechot\u0119<\/strong> – odleg\u0142o\u015bci s\u0105 niewielkie, a spokojny<\/strong> klimat<\/strong> przywodzi na my\u015bl senne w\u0142oskie miasteczka<\/strong>, pe\u0142ne pi\u0119knej architektury, tajemniczych dzie\u0142 sztuki, zabytk\u00f3w i krajobraz\u00f3w. Czaruj\u0105ce miasteczko skrywa te\u017c jednak swoje sekrety<\/strong> – wi\u0119cej o nich w tym wpisie.<\/p>\n\n\n\n Mam wielk\u0105 nadziej\u0119, \u017ce ten wpis b\u0119dzie dla was inspiracj\u0105<\/strong> i zach\u0119ci was do tego, by odwiedzi\u0107 Sandomierz i odkrywa\u0107 jego zak\u0105tki w\u0142asnymi \u015bcie\u017ckami. <\/p>\n\n\n\n Najpi\u0119kniejsza wizyt\u00f3wka Sandomierza i zarazem najbardziej poczt\u00f3wkowy widok: na malownicz\u0105 winnic\u0119<\/strong>, kt\u00f3r\u0105 z jednej strony otacza zakole Wis\u0142y, a z drugiej w\u0105w\u00f3z, ko\u015bci\u00f3\u0142 i zamek. Tradycj\u0119 produkcji wina w Sandomierzu zapocz\u0105tkowa\u0142 zakon dominikan\u00f3w<\/strong>. Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 w winnicy, a w\u0142a\u015bciwie w ko\u015bciele \u015bw. Jakuba, po\u0142o\u017conym na wzg\u00f3rzu \u015awi\u0119tojakubskim<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jakuba to najstarszy ko\u015bci\u00f3\u0142 w mie\u015bcie (a jest ich a\u017c 9!) i jeden z najstarszych ceglanych ko\u015bcio\u0142\u00f3w w Polsce. Ko\u015bci\u00f3\u0142 na wzg\u00f3rzu powsta\u0142 w pierwszej po\u0142owie XIII wieku i sta\u0142 si\u0119 siedzib\u0105 konwentu dominika\u0144skiego. Dominikan\u00f3w w 1226 roku sprowadzi\u0142 z Krakowa do Sandomierza biskup krakowski Iwo Odrow\u0105\u017c, a zakonnicy, zauwa\u017caj\u0105c sprzyjaj\u0105cy klimat<\/strong>, za\u0142o\u017cyli w swoim nowym klasztorze winnic\u0119. Pocz\u0105tkowo produkowali wino na w\u0142asne, liturgiczne<\/strong> potrzeby<\/strong>, jednak szybko zacz\u0119li je tak\u017ce sprzedawa\u0107, co by\u0142o mo\u017cliwe dzi\u0119ki uzyskaniu w 1238 roku certyfikatu handlowego Ksi\u0105\u017c\u0105t Piastowskich na produkcj\u0119, sprzeda\u017c i dystrybucj\u0119 wina w ca\u0142ej Europie. Ze wzgl\u0119du na zawirowania historyczne wraz z kasat\u0105 klasztoru po powstaniu styczniowym w 1864 roku zosta\u0142a zamkni\u0119ta tak\u017ce winnica. Dopiero w 2001 roku Dominikanie<\/strong> wracaj\u0105<\/strong> do<\/strong> Sandomierza<\/strong>, a w maju 2012 roku przywracaj\u0105<\/strong> do<\/strong> \u017cycia<\/strong> winnic\u0119<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Winnica Dominika\u0144ska znajduje si\u0119 na Sandomierskim Szlaku Winiarskim<\/strong>. Na wy\u017cynie kielecko-sandomierskiej panuje specyficzny mikroklimat i gleba idealna do uprawy winoro\u015bli, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mog\u0105 powstawa\u0107 tu wyj\u0105tkowe i smaczne wina. Winoro\u015bl i wino sta\u0142y si\u0119 atrakcj\u0105 regionu, a dzi\u015b mo\u017cna tu odwiedzi\u0107 kilkana\u015bcie winnic. W ca\u0142ym wojew\u00f3dztwie \u015bwi\u0119tokrzyskim dzia\u0142a ich ponad 40!<\/p>\n\n\n\n Kilka minut spacerem od Rynku mo\u017cna spr\u00f3bowa\u0107 wina z Winnicy Dominika\u0144skiej, a w okolicy pozna\u0107 lokalne tradycje winiarskie<\/strong> w innych ma\u0142ych rodzinnych winnicach, np. Kr\u00f3l<\/strong>, Paterk\u00f3wka<\/strong>, czy u Go\u0142\u0119biewskich<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n To tu koncentrowa\u0142o si\u0119 mieszcza\u0144sko-kupieckie \u017cycie<\/strong> codziennie w dawnym kr\u00f3lewskim mie\u015bcie. Dzi\u015b w kolorowych, ciasno przytulonych do siebie kamienicach znajdziecie kawiarnie<\/strong> i sklepy<\/strong>, a na samym Rynku kilka ciekawych atrakcji<\/strong>. Uwag\u0119 zwraca przede wszystkim pi\u0119kny renesansowy ratusz<\/strong> z XIV wieku, na kt\u00f3rego po\u0142udniowej \u015bcianie wisi zegar<\/strong> s\u0142oneczny<\/strong>, zaprojektowany przez Tadeusza Przypkowskiego (inicjatora i dyrektora muzeum zegar\u00f3w w J\u0119drzejowie). W podziemiach ratusza dzia\u0142a Lapidarium<\/strong>, kultowy bar z ma\u0142ym ogr\u00f3dkiem przytulonym do \u015bciany ratusza. W Sandomierzu, podobnie jak w Krakowie, w po\u0142udnie mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 hejna\u0142<\/strong> odgrywany przez tr\u0119bacza w\u0142a\u015bnie z wie\u017cy ratuszowej. Sam budynek jest interesuj\u0105cy: ci\u0119\u017cka gotycka bry\u0142a powsta\u0142a w 1349 roku, a 200 lat p\u00f3\u017aniej przebudowano j\u0105 w duchu renesansu, dodaj\u0105c przepi\u0119kn\u0105 attyk\u0119. Piwnice pod ratuszem dawniej s\u0142u\u017cy\u0142y za wi\u0119zienie, by\u0142a tu te\u017c siedziba miejscowego kata. Dzi\u015b w ratuszu mie\u015bci si\u0119 urz\u0105d stanu cywilnego i oddzia\u0142 muzeum okr\u0119gowego, a w podziemiach wspomniane Lapidarium.<\/p>\n\n\n\n Na rynku znajduje si\u0119 te\u017c oryginalna rze\u017aba<\/strong> kotwicy<\/strong>. Zakotwiczenie nieba, autorstwa Cezarego \u0141utowicza, od dnia powstania dzieli mieszka\u0144c\u00f3w. W 2004 roku artysta (i popularyzator krzemienia pasiastego, o kt\u00f3rym przeczytacie ni\u017cej) postanowi\u0142 zakotwiczy\u0107 niebo na sandomierskim rynku. Oznacza\u0142o to postawienie rze\u017aby: du\u017cej kotwicy z przymocowanym \u0142a\u0144cuchem, symbolizuj\u0105cej Wis\u0142\u0119 i powr\u00f3t do kupieckich tradycji Sandomierza. Kotwica jest te\u017c symbolem nadziei, zwi\u0105zanej z wej\u015bciem miasta w nowe tysi\u0105clecie.<\/p>\n\n\n\n Rynek w Sandomierzu jest te\u017c wyj\u0105tkowy z innego powodu: jest do\u015b\u0107 mocno przechylony<\/strong>, a r\u00f3\u017cnica wysoko\u015bci to nawet 15 metr\u00f3w! Stare miasto ma \u015bredniowieczny uk\u0142ad urbanistyczny: pospaceruj po uliczkach odchodz\u0105cych od placu, odkryj kawiarnie, muzea i sklepy, znajduj\u0105ce si\u0119 w zabytkowych, pi\u0119knych kamienicach. <\/p>\n\n\n\n Zabytkowe kamieniczki, Czary i Napary<\/strong>, ratusz i studnia<\/strong> miejska, podziemna trasa turystyczna, ma\u0142y rodzinny sklep Wedelek<\/strong> z miejscowymi specja\u0142ami, kamienica<\/strong> Ole\u015bnickich<\/strong> wygl\u0105daj\u0105ca jak z piernika, doskona\u0142e jedzenie w restauracji 2 okna, a w ko\u0144cu wystawa \u015awiat Ojca Mateusza – to wszystko tylko w obr\u0119bie rynku! Przejd\u017a si\u0119 po kolorowym placu i znajd\u017a swoj\u0105 ulubion\u0105 kamienic\u0119.<\/p>\n\n\n Bazylia Katedralna Narodzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny skrywa najwi\u0119ksze gotyckie freski<\/strong> w Polsce (malowid\u0142a ufundowa\u0142 kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o ok. 1420 r.), o\u0142tarze rokokowe, obrazy i rze\u017aby. Wzniesiona w XIVw. w miejscu pierwotnej roma\u0144skiej kolegiaty, zniszczonej najazdami Tatar\u00f3w w XIII wieku i Litwin\u00f3w w 1349 roku, zachowa\u0142a sw\u00f3j pierwotny uk\u0142ad przestrzenny, bogate dekoracje i wyposa\u017cenie z XV i XVII wieku. <\/p>\n\n\n\n W katedrze mo\u017cna zobaczy\u0107 kontrowersyjny<\/strong> obraz<\/strong> autorstwa Karola de Prevot. Obraz przedstawiaj\u0105cy rzekomy mord rytualny<\/strong> powsta\u0142 w pierwszej po\u0142owie osiemnastego wieku na zam\u00f3wienie miejscowego proboszcza i zagorza\u0142ego antysemity. Sandomierz by\u0142 w\u00f3wczas miejscem konflikt\u00f3w katolik\u00f3w z \u017cydami. To mi\u0119dzy innymi wzajemne oskar\u017cenia i atmosfera pogrom\u00f3w doprowadzi\u0142y do powstania tego propagandowego obrazu. P\u0142\u00f3tno mia\u0142o przedstawia\u0107 ide\u0119, wed\u0142ug kt\u00f3rej \u017bydzi dokonywali rytualnych mord\u00f3w na chrze\u015bcija\u0144skich dzieciach, a proboszcz chcia\u0142 w ten spos\u00f3b utrwali\u0107 w \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej takie przedstawienie \u017cydowskiej spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Nale\u017cy on do serii 16 obraz\u00f3w \u201eMartyrologium Romanum\u201d<\/strong>, z kt\u00f3rych 12 przedstawia r\u00f3\u017cne rodzaje \u015bmierci chrze\u015bcija\u0144skich m\u0119czennik\u00f3w, a pozosta\u0142e 4 przedstawiaj\u0105 sceny z historii Sandomierza i krzywdy doznane przez mieszka\u0144c\u00f3w miasta z r\u0119ki obcych. D\u0142ugo nie wiedziano co z nim zrobi\u0107 – obraz na skutek protest\u00f3w od 2006 roku by\u0142 zas\u0142aniany i zdejmowany, by po 8 latach zosta\u0107 ponownie ods\u0142oni\u0119ty podczas sandomierskich Dni Judaizmu. Dzisiaj towarzyszy mu tablica z komentarzem<\/strong> kuratorskim<\/strong>, wyja\u015bniaj\u0105ca propagandowy charakter przedstawienia sceny rzekomego mordu rytualnego.<\/p>\n\n\n\n Na obrazie dzieje si\u0119 du\u017co: w jednym rogu obrazu m\u0119\u017cczy\u017ani trzymaj\u0105 noworodka, na dole inne dziecko rozszarpuje pies, w centralnej cz\u0119\u015bci \u017bydzi przygotowuj\u0105 do mordu rytualnego dziecko – widzimy beczk\u0119 z maluchem w \u015brodku, a troch\u0119 ni\u017cej \u017byda trzymaj\u0105cego mis\u0119. Dooko\u0142a le\u017c\u0105 rozrzucone cia\u0142a dzieci. W prawym dolnym rogu jaki\u015b czarny charakter trzyma za r\u0119k\u0119 i namawia inne dziecko – \u017bydzi na obrazie maj\u0105 gro\u017ane miny, spiskuj\u0105, knuj\u0105 i morduj\u0105.<\/p>\n\n\n W 1595 roku Marcin z Urz\u0119dowa<\/strong> opracowa\u0142 i wyda\u0142 drukiem pierwszy oryginalny polski zielnik. Najwybitniejsze polskie dzie\u0142o z zakresu botaniki<\/strong> lekarskiej nazwa\u0142 Herbarz polski<\/strong><\/em>. W ksi\u0119dze om\u00f3wi\u0142 oko\u0142o 400 gatunk\u00f3w<\/strong> zi\u00f3\u0142 i ro\u015blin leczniczych<\/strong>, \u0142\u0105cznie z ich okresem kwitnienia, w\u0142a\u015bciwo\u015bciami leczniczymi, sposobem uprawy i zbierania. Poradnik mia\u0142 by\u0107 przyst\u0119pny, napisany zrozumia\u0142ym j\u0119zykiem i dost\u0119pny dla ka\u017cdego. Marcin pochodzi\u0142 z okolic i spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 bada\u0144 prowadzi\u0142 w\u0142a\u015bnie tutaj – mieszka\u0142 w Sandomierzu przez 30 lat. By\u0142 lekarzem i ksi\u0119dzem, ale w historii zapisa\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki opracowaniu Herbarza<\/em>. <\/p>\n\n\n\n Ta niezwyk\u0142a wystawa, oparta w\u0142a\u015bnie na Herbarzu polskim<\/em>, odkrywa przed odwiedzaj\u0105cymi \u015bwiat czarodziejskich i magicznych ro\u015blin i prezentuje szerokie zastosowanie<\/strong> zi\u00f3\u0142 i drzew w medycynie i kosmetologii. Dowiecie si\u0119 tu, jak stosowano zio\u0142a w kosmetyce dawniej i dzi\u015b i jak zrobi\u0107 w\u0142asne maski na w\u0142osy, twarz i tr\u0105dzik, jak powstawa\u0142y i powstaj\u0105 zio\u0142owe nalewki i kt\u00f3re zio\u0142a i oleje pomog\u0105 na dan\u0105 dolegliwo\u015b\u0107. Poza tym dowiecie si\u0119, na co pomaga natka pietruszki, kt\u00f3re grzyby s\u0105 truj\u0105ce i halucynogenne, jak piel\u0119gnowa\u0142 brwi sam Marcin i jak oczyszcza\u0142a sk\u00f3r\u0119 Maria Antonina. Poznacie przepisy mi\u0119dzy innymi na balsam z babki na uk\u0105szenia owad\u00f3w, na ocet bzowy na przezi\u0119bienie czy balsam do ust z nagietka na spierzchni\u0119te wargi.<\/p>\n\n\n\n My\u015bl\u0119, \u017ce to jedno z najbardziej wyj\u0105tkowych<\/strong> muze\u00f3w<\/strong> w Polsce – z \u017cadnego innego nie wyjdziecie z przepisami na maski na pi\u0119kne w\u0142osy i cer\u0119 i herbatki zio\u0142owe.<\/p>\n\n\n\n Wzniesiona w XIV wieku, jedna z najlepiej zachowanych bram miejskich<\/strong> w Polsce. Historyczny spacer po Sandomierzu warto zacz\u0105\u0107 w\u0142a\u015bnie od Bramy Opatowskiej, kt\u00f3ra wraz z pozosta\u0142o\u015bciami po \u015bredniowiecznych murach pokazuje, jak dawniej wygl\u0105da\u0142o miasto<\/strong>. Sandomierz, jak inne polskie miasta, dawniej otacza\u0142y grube mury. Do \u015bredniowiecznego, otoczonego murem miasta mo\u017cna by\u0142o dosta\u0107 si\u0119 w\u0142a\u015bnie przez jedn\u0105 z takich bram. Przybywaj\u0105cy mieli do wyboru cztery bramy<\/strong> lub dwie furty<\/strong>, kt\u00f3re s\u0142u\u017cy\u0142y sp\u00f3\u017anialskim (bramy zamykano do\u015b\u0107 wcze\u015bnie), ale przede wszystkim zakonnikom. Do dzi\u015b zachowa\u0142a si\u0119 tylko brama Opatowska. <\/p>\n\n\n\n Gotyck\u0105 bram\u0119 ufundowa\u0142 Kazimierz Wielki. Dawniej by\u0142a ni\u017csza, a attyk\u0119 dobudowano w XVI w. Dzi\u015b mo\u017cna wej\u015b\u0107 na taras widokowy<\/strong>, sk\u0105d rozci\u0105ga si\u0119 przepi\u0119kny widok na miasteczko, rynek i okoliczne G\u00f3ry Pieprzowe. Z rynku dotrzecie tutaj w kilka minut spacerem ulic\u0105 Opatowsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n Informacje o godzinach otwarcia i cenach bilet\u00f3w znajdziecie na stronie Bramy Opatowskiej<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Zamek Kr\u00f3lewski w Sandomierzu wybudowano w XIV wieku<\/strong> z inicjatywy Kazimierza Wielkiego. Murowan\u0105 gotyck\u0105 twierdz\u0119 z wie\u017c\u0105 obronn\u0105 wzniesiono z polecenia kr\u00f3la w ramach akcji wzmocnienia obronno\u015bci kraju<\/strong> i ju\u017c od samego pocz\u0105tku po\u0142o\u017cony na wzg\u00f3rzu zamek mia\u0142 wa\u017cne znaczenie dla historii miasta i kraju. Decyzja kr\u00f3la, by w\u0142a\u015bnie tu wybudowa\u0107 tak\u0105 twierdz\u0119 sprawi\u0142a, \u017ce Sandomierz sta\u0142 si\u0119 wa\u017cnym o\u015brodkiem<\/strong> na mapie dawnej Polski, odwiedzanym przez \u00f3wczesnych w\u0142adc\u00f3w i polityk\u00f3w, licz\u0105cym si\u0119 gospodarczo i politycznie. <\/p>\n\n\n\n Zamek by\u0142 wielokrotnie przebudowywany<\/strong>, pocz\u0105wszy od XVI wieku, gdy z inicjatywy kr\u00f3la Zygmunta I Starego rozpocz\u0119to przebudow\u0119 gotyckiego zamku w renesansow\u0105 rezydencj\u0119. P\u00f3\u017aniej, wysadzony i zniszczony w potopie szwedzkim zamek mocno ucierpia\u0142 i po dawnej budowli zachowa\u0142o si\u0119 tylko skrzyd\u0142o zachodnie, wci\u0105\u017c zreszt\u0105 niedoko\u0144czone po poprzednich przebudowach. Po rozbiorach Austriacy przeznaczyli budynek na s\u0105d i wi\u0119zienie, a od 1986 powsta\u0142o w nim Muzeum Okr\u0119gowe. Wielokrotnie niszczony i odbudowywany, w efekcie czego jego konstrukcja zmienia\u0142a si\u0119 i dzi\u015b oddaje wiele styl\u00f3w architektonicznych.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli interesuje was historia Zamku w Sandomierzu, wi\u0119cej o niej przeczytacie tutaj<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Dzi\u015b w zamku mie\u015bci si\u0119 Muzeum Okr\u0119gowe<\/strong>, w kt\u00f3rym mo\u017cna zobaczy\u0107 s\u0142ynne sandomierskie szachy<\/strong> z XII wieku. Wykonane najprawdopodobniej z poro\u017ca jelenia (badania wci\u0105\u017c trwaj\u0105, a naukowcy uwa\u017caj\u0105, \u017ce m\u00f3g\u0142 by\u0107 to nie jele\u0144, a ssak nie wyst\u0119puj\u0105cy w\u00f3wczas na terenie Polski) \u015bredniowieczne szachy s\u0105 jednym z najstarszych i najbardziej wyj\u0105tkowych takich zestaw\u00f3w na \u015bwiecie – do kompletu brakuje tylko 3 pionk\u00f3w. Te ma\u0142e podr\u00f3\u017cne szachy, odkryte podczas bada\u0144 archeologicznych w 1962 roku w okolicy ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Jakuba, reprezentuj\u0105 arabski styl. W sztuce muzu\u0142ma\u0144skiej obowi\u0105zywa\u0142 bowiem zakaz przedstawiania przyrody o\u017cywionej za pomoc\u0105 figuratywnych odniesie\u0144. Szachy sandomierskie reprezentuj\u0105 wi\u0119c abstrakcyjny styl arabski, gdzie zakaz spowodowa\u0142 zgeometryzowanie figur szachowych. Poza szachami, w muzeum mo\u017cna obejrze\u0107 niezwyk\u0142\u0105 kolekcj\u0119<\/strong> wyrob\u00f3w jubilerskich z krzemienia pasiastego<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n Godziny otwarcia<\/a> i cennik<\/a> znajdziecie na stronie Muzeum<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli chcesz odwiedzi\u0107 Bram\u0119 Opatowsk\u0105, Muzeum i Podziemn\u0105 Tras\u0119 Turystyczn\u0105, sprawd\u017a bilet 3 w 1. Wi\u0119cej informacji TUTAJ<\/a>.<\/p>\n\n\n Furta dominika\u0144ska<\/strong> nazywana Uchem Igielnym to jedna z dawnych 2 furt miejskich i jedyna istniej\u0105ca do dzi\u015b. Dawniej, w \u015bredniowiecznym mie\u015bcie, opr\u00f3cz bram miejskich istnia\u0142y r\u00f3wnie\u017c furty, kt\u00f3re podobnie jak bramy zamykano na noc. Furta dominika\u0144ska s\u0142u\u017cy\u0142a jako przej\u015bcie dla zakonnik\u00f3w<\/strong> dzia\u0142aj\u0105cych wewn\u0105trz miasta i tych poza jego murami. Dzisiaj stanowi pi\u0119kne t\u0142o do zdj\u0119\u0107 z powodu swojego charakterystycznego kszta\u0142tu.<\/p>\n\n\n\n Jakie tajemnice kryj\u0105 w sobie sandomierskie podziemia? <\/p>\n\n\n\n \u015aredniowieczny Sandomierz le\u017ca\u0142 na wa\u017cnych szlakach handlowych<\/strong> i mia\u0142 prawo sk\u0142adu. By\u0142 tutaj spory targ, na kt\u00f3rym mo\u017cna by\u0142o sprzeda\u0107 i wymieni\u0107 towary. Kupcy<\/strong> potrzebowali wi\u0119c miejsca, gdzie mogliby magazynowa\u0107 towary, a ch\u0142odne piwnice nadawa\u0142yby si\u0119 do tego idealnie. Z powodu niskiej temperatury i ma\u0142ej powierzchni miasta zdecydowano si\u0119 zatem stworzy\u0107 system podziemnych<\/strong> korytarzy<\/strong>, kt\u00f3re opr\u00f3cz sk\u0142ad\u00f3w<\/strong> kupieckich<\/strong> mia\u0142y te\u017c znaczenie obronne<\/strong>. Sandomierskie piwniczki kupieckie powstawa\u0142y pod miastem w XIV i XV wieku. <\/p>\n\n\n\n Gdy w po\u0142owie XIX w. dawne kupieckie szlaki handlowe odesz\u0142y w zapomnienie, wraz z nimi zapomniano o piwniczkach. Te zacz\u0119\u0142y si\u0119 zapada\u0107<\/strong>, a w latach 60. XX w. zacz\u0119\u0142y si\u0119 osuwa\u0107<\/strong> ca\u0142e kamienice i ulice, \u0142\u0105cznie z samochodami. W obliczu zagro\u017cenia zapadni\u0119cia si\u0119 star\u00f3wki i rynku, Sandomierz poprosi\u0142 o pomoc naukowc\u00f3w<\/strong> z AGH<\/strong> w Krakowie, kt\u00f3rzy wsp\u00f3lnie z miastem opracowali plan naprawy<\/strong> piwniczek. W 1964 r. g\u00f3rnicy z Bytomia przybyli na pomoc i po latach zapomnienia doprowadzili dawne magazyny kupieckie do \u0142adu. W latach 70. mo\u017cna je by\u0142o udost\u0119pni\u0107 turystom, co miasto ch\u0119tnie zrobi\u0142o i tak powsta\u0142a Podziemna Trasa Turystyczna<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Z sandomierskimi lochami wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 liczne legendy<\/strong>. Jedna z nich opowiada o bohaterce miasta, Halinie Kr\u0119piance, kt\u00f3ra uratowa\u0142a miasto przed 3. najazdem tatarskim. Zwabi\u0142a Tatar\u00f3w w podziemne labirynty i zasypa\u0142a si\u0119 w nich razem z wrogiem.<\/p>\n\n\n\n System po\u0142\u0105czonych kr\u0119tymi korytarzami piwnic i kom\u00f3r ma g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 do 12 metr\u00f3w. Obecnie trasa liczy 470 metr\u00f3w<\/strong> i jest jedn\u0105 z najd\u0142u\u017cszych tras podziemnych w Polsce. Spacer podziemnymi tunelami odbywa si\u0119 z przewodnikiem. <\/p>\n\n\n\n Wi\u0119cej informacji, godziny zwiedzania i cennik znajdziecie tutaj<\/a>.<\/p>\n\n\n Spaceruj\u0105c uliczkami Sandomierza, poszukaj oryginalnej rze\u017aby pier\u015bcienia z krzemieniem pasiastym. Ten wyj\u0105tkowy kamie\u0144 szlachetny wyst\u0119puje tylko w tym rejonie, dlatego Sandomierz okre\u015bli\u0142 si\u0119 \u015bwiatow\u0105 stolic\u0105 krzemienia pasiastego<\/strong>. Jego czar i cenne w\u0142a\u015bciwo\u015bci bi\u017cuteryjne odkry\u0142 wspomniany ju\u017c Cezary \u0141utowicz<\/strong>. To on w 1972 roku jako pierwszy zacz\u0105\u0142 wykorzystywa\u0107 go do produkcji bi\u017cuterii i rozs\u0142awi\u0142 na ca\u0142y \u015bwiat. Wzory na krzemieniu s\u0105 bardzo \u0142adne, a jasne i ciemne pr\u0119gi \u015blicznie prezentuj\u0105 si\u0119 na broszkach i kolczykach. <\/p>\n\n\n\n Gdy znajdziecie rze\u017ab\u0119, odwr\u00f3\u0107cie si\u0119 – naprzeciwko jest pracownia<\/strong> inicjatora ca\u0142ego zamieszania. Pan Cezary chce w ten spos\u00f3b promowa\u0107 polski kamie\u0144 szlachetny<\/strong> i sam Sandomierz. Nazywany kamieniem optymizmu ma nawet swoje \u015bwi\u0119to – Dni Krzemienia. Wystaw\u0119 bi\u017cuterii<\/strong> z krzemienia pasiastego mo\u017cna zobaczy\u0107 na sta\u0142ej wystawie w Muzeum Zamkowym w Sandomierzu. <\/p>\n\n\n\n Ten niezwyk\u0142y lessowy w\u0105w\u00f3z znajduje si\u0119 praktycznie w samym centrum miasta – dotrzecie tu najstarsz\u0105, bo ju\u017c \u015bredniowieczn\u0105, ulic\u0105 w mie\u015bcie – Staromiejsk\u0105<\/strong>. Ta uliczka zaprowadzi was spod Ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Jakuba i Winnicy Dominika\u0144skiej do W\u0105wozu Kr\u00f3lowej Jadwigi. Nagle, jak za dotkni\u0119ciem czarodziejskiej r\u00f3\u017cd\u017cki, znajdziecie si\u0119 w zupe\u0142nie innym Sandomierzu, mi\u0119dzy starymi drzewami<\/strong>, kt\u00f3rych li\u015bcie szepcz\u0105 o przesz\u0142o\u015bci miasta i skrywaj\u0105 jego najwi\u0119ksze tajemnice. Strome lessowe \u015bciany<\/strong> ci\u0105gn\u0105 si\u0119 przez p\u00f3\u0142 kilometram daj\u0105c przyjemny ch\u0142\u00f3d w upalny dzie\u0144, a korony drzew zamykaj\u0105 w\u0105w\u00f3z tworz\u0105c zielony niemal dziki tunel<\/strong>, w kt\u00f3rym pot\u0119\u017cne konary i korzenie oplataj\u0105 w\u0105sk\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119. ![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07219-scaled.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nCO ZOBACZY\u0106 W SANDOMIERZU? <\/h2>\n\n\n\n
WINNICA DOMINIKA\u0143SKA I KO\u015aCI\u00d3\u0141 \u015aWI\u0118TEGO JAKUBA<\/h3>\n\n\n\n
![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/DSC07462-1-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07451-1024x682.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07424-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07492-683x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07512-683x1024.jpg\")
<\/figure>\n<\/div><\/figure>\n\n\n![\"sandomierski](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/sandomierski-szlak-winiarski-1024x753.png\")
<\/a>![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07481-1024x669.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\nRYNEK <\/h3>\n\n\n\n
![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07219-1024x682.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07164-1024x668.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07188-1024x675.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07174-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07169-1024x650.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07182-1024x677.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07151-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07156-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07154-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07186-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07223-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\nGOTYCKA BAZYLIKA I KONTROWERSYJNY OBRAZ<\/h3>\n\n\n\n
![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07138-1024x771.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\nCZARY I NAPARY<\/h3>\n\n\n\n
![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/IMG_5654-781x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/IMG_5638-768x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/IMG_5652-788x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/IMG_5605-768x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/IMG_5599-768x1024.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\nBRAMA OPATOWSKA<\/h3>\n\n\n\n
![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07194-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07360-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07354-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\nZAMEK KR\u00d3LEWSKI<\/h3>\n\n\n\n
![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07443-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07528-1024x671.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07532-710x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07435-683x1024.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07436-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\nUCHO IGIELNE<\/h3>\n\n\n\n
![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07242-683x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/IMG_6040-768x1024.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07534-683x1024.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\nPODZIEMNA TRASA TURYSTYCZNA<\/h3>\n\n\n\n
![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/IMG_5922-768x1024.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07408-1024x683.jpg\")
<\/a>KRZEMIE\u0143 PASIASTY<\/h3>\n\n\n\n
![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07388-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"sandomierz](\"https:\/\/justynalorenc.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/DSC07234-2-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\nW\u0104W\u00d3Z KR\u00d3LOWEJ JADWIGI<\/h3>\n\n\n\n